Boijmans Van Beuningen krijgt gestolen schilderij terug

Diefstal Het vijftiende-eeuwse paneeltje met ‘De geboorte van Maria’ werd bijna zestig jaar geleden uit het museum gestolen. Onlangs werd het per toeval aangetroffen op een veiling.

Conservator van het Boijmans Van Beuningen Friso Lammertse met het teruggevonden gestolen schilderijtje. Foto Aad Hoogendoorn, Museum Boijmans Van Beuningen

Dankzij een tip van een Duitse verzamelaar heeft Museum Boijmans Van Beuningen deze week een gestolen schilderij teruggekregen. Het gaat om een vijftiende-eeuws paneeltje met ‘De geboorte van Maria’, dat bijna zestig jaar geleden uit het museum werd gestolen. Een klein veilinghuis in Bonn bood het schilderijtje onlangs te koop aan.

Een bezoeker stal het 33 bij 19 centimeter metende paneeltje op 27 december 1960, tijdens de lunchpauze van de beveiliger van Boijmans.

Toenmalig directeur Ebbinge Wubben loofde een beloning van 2.500 gulden uit. Het museum ontving daarop onder meer brieven van een gevangene en twee helderzienden. Maar toen het gestolen schilderijtje na twee jaar nog niet was opgedoken, staakte het museum de zoektocht.

Beloningsposter die Boijmans in 1960 verspreidde voor het gestolen schilderijtje. Foto Aad Hoogendoorn, Museum Boijmans Van Beuningen

De verzekering keerde geld uit, waarmee Boijmans een ander paneeltje kocht, afkomstig uit hetzelfde altaarstuk waar ook het gestolen kunstwerk deel van uitmaakte. De diefstal was voor het museum aanleiding om achter alle schilderijen alarmen te installeren.

Vondst in Duitsland

Een Duitse verzamelaar, een goudsmid, zag dat Auktionshaus Plückbaum in Bonn ‘De geboorte van Maria’ in oktober aanbood met een richtprijs vanaf 1.500 euro. Toen de man bij de RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis informatie over het paneel opvroeg, kreeg hij te horen dat het gestolen was. De verzamelaar waarschuwde vervolgens het veilinghuis en Boijmans.

Van het uitgekeerde verzekeringsgeld kocht Boijmans indertijd een schilderijtje afkomstig uit het zelfde vijftiende-eeuwse altaarstuk. Beide werken kunnen nu, vermoedelijk voor het eerst in eeuwen, samen worden geëxposeerd. Foto Aad Hoogendoorn, Museum Boijmans Van Beuningen

Het veilinghuis, dat het werk bij het Art Loss Register had gecheckt, schakelde de politie in. De inbrenger van het gestolen werk bleek te goeder trouw, zegt Sandra Kisters, hoofd collectie bij Boijmans: „Uit een erfenis had hij meerdere werken ontvangen. Hoe de vorige eigenaar die werken in bezit heeft gekregen, is ons niet bekend.”

De eigenaar heeft het paneel aan Boijmans overgedragen. In ruil ontving hij daarvoor een symbolische vergoeding. Volgens de Duitse officier van justitie is Boijmans de rechtmatige eigenaar.

Het museum hoeft de indertijd ontvangen verzekeringsuitkering niet terug te betalen. De zaak is verjaard, zegt een woordvoerder, en bovendien bestaat de verzekeringsmaatschappij die indertijd uitkeerde niet meer.

Het gestolen paneeltje is onderdeel van een groter altaarstuk, een veelluik van minstens vijf werkjes. Daarvan bezit het museum er nu dus twee. Tot 21 mei worden beide werkjes, vermoedelijk voor het eerst in eeuwen, samen getoond op de tentoonstelling Babel - Oude meesters terug uit Japan. Daarna zal het teruggevonden kunstwerk worden gerestaureerd. Door vochtschade is de afgelopen decennia enig verfverlies opgetreden.

    • Arjen Ribbens