NRC checkt: ‘Elke tien minuten grazer in Oostvaardersplassen gedood’

Dat zei bioloog Patrick van Veen vorige week tegen de NOS.

Oostvaardersplassen, natuurgebied bij Lelystad Flevoland. Foto Olivier Middendorp

De aanleiding

Hoe moet het verder met de Oostvaardersplassen? De discussie over het natuurgebied in Flevoland laaide de afgelopen weken in alle hevigheid op. Actievoerders eisten het bijvoeren van de grazers, die massaal stierven door het strenge winterweer. De provincie ging akkoord, hoewel het bijvoeren volgens deskundigen niet goed is voor de dieren. En hoe nu verder? Een commissie onder leiding van oud-CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel komt deze woensdag met een rapport. De discussie over de Oostvaardersplassen bereikte vorige week ook de Tweede Kamer. Tijdens het aanbieden van een petitie tegen het dierenleed in het gebied zei bioloog Patrick van Veen volgens de NOS dat „de afgelopen maanden elke werkdag elke tien minuten een grazer is afgeschoten”. We checken of dit klopt.

Waar is het op gebaseerd?

Navraag bij Van Veen leert dat hij de uitspraak inderdaad zo heeft gedaan. Hij heeft zich gebaseerd op cijfers van Staatsbosbeheer. Van Veen heeft, zo legt hij telefonisch uit, het totaal aantal afgeschoten grazers opgeteld en gedeeld door het aantal werkdagen in de afgelopen drie maanden. „Ik ben voor het gemak even uitgegaan van werkdagen”, zegt hij, „ik weet niet of er ook in het weekend geschoten wordt”. Vervolgens heeft hij ook berekend hoeveel grazers er per uur moeten zijn afgeschoten en komt dan uit op ongeveer één per tien minuten, als je uitgaat van een werkdag van acht uur.

En, klopt het?

Het beheer van het aantal grazers in de Oostvaardersplassen gaat ook in het weekend door, verzekert een woordvoerder van Staatbosbeheer. „Onze collega’s houden zich niet aan kantoortijden en werken van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat in het gebied.” Voor het afschieten van de grazers is overigens wel daglicht nodig, zegt de woordvoerder.

Om niet flauw te doen proberen we, net als Van Veen heeft gedaan, te achterhalen om de hoeveel tijd er op een werkdag een grazer is afgeschoten. Staatsbosbeheer houdt op de website nauwkeurig bij hoeveel grazers er iedere maand in de Oostvaardersplassen overlijden. Een klein deel daarvan sterft een natuurlijke dood, het grootste deel wordt afgeschoten om onnodig lijden te voorkomen. In het gebied leven overigens drie soorten grazers: edelherten, konikpaarden en heckrunderen.

Uit de maandoverzichten van januari, februari en maart van Staatsbosbeheer blijkt dat er in deze drie maanden in totaal ruim 2.500 grazers zijn afgeschoten. Deze maanden telden 64 werkdagen. Een simpele rekensom leert dan dat er per werkdag ruim 39 grazers zijn afgeschoten.

Uitgaande van een werkdag van acht uur, kom je uit op het afschieten van bijna vijf grazers per uur. Dit staat gelijk aan het ongeveer elke twaalf minuten doden van een grazer.

In de praktijk gaat het net iets anders, legt de woordvoerder van Staatsbosbeheer uit. In de strenge wintermaanden maakt zowel ’s ochtends als ’s middags een team van zo’n zeven schutters een ronde in het gebied om verzwakte dieren op te sporen. Zij worden dan direct afgeschoten.

Als boswachters tussen deze twee rondes een ernstig verzwakt dier aantreffen, wordt dit zo snel mogelijk gedood, aldus de woordvoerder. Staatsbosbeheer benadrukt dat er inmiddels, nu het half april is, niet meer dagelijks dieren worden geschoten. De strenge winter is immers voorbij.

Conclusie

Hoewel er de afgelopen drie maanden niet letterlijk elke tien minuten een dier werd afgeschoten, komt de berekening van het aantal afgeschoten grazers op een achturige werkdag uit op zo’n één per twaalf minuten. Dat is in de buurt van één per tien minuten, dus we beoordelen de uitspraak van Veen als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt