Hoe Macron en Trump een hecht duo werden

Staatsbezoek Macron aan VS Macron en Trump staan ver uit elkaar, maar Macron voelt goed aan dat Trump valt voor de showbizz-kant van de politiek.

Macron en Trump, juli 2017. Foto Matthieu Alexandre / AP

In de dagen voor de Amerikaanse, Franse en Britse luchtaanvallen op Syrië veranderde Donald Trump twee keer van mening. Aanvankelijk wilde hij de circa 2.000 Amerikaanse militairen in Syrië volledig terugtrekken. Maar hij liet zich ompraten. Daarna wilde hij met een groot gebaar toeslaan tegen president Bashar al-Assad. Opnieuw werd hij overtuigd van een andere strategie: hij stemde ermee in de luchtaanvallen te beperken tot drie strategische plekken.

In beide gevallen was het, naar eigen zeggen, Emmanuel Macron die Trump van gedachten deed veranderen. In een tv-gesprek zei hij vorige zondag: „We hebben hem [Trump] ervan overtuigd langer [in Syrië] te blijven. (..) We hebben hem ook overgehaald de aanvallen te beperken tot [opslagplaatsen van] chemische wapens, nadat alles een beetje oververhit was geraakt door de tweets.”

Macron en Trump, die elkaar deze week in Washington ontmoeten voor een staatsbezoek, vormen een merkwaardig, en onverwacht hecht geopolitiek duo. Trump heeft zelden geduld met westerse leiders, ondervond bijvoorbeeld Angela Merkel tijdens haar plichtmatige bezoek vorig jaar. Maar naar Macron lijkt Trump te luisteren. Hij lijkt hem zelfs te bewonderen.

De Franse president heeft vanaf zijn aantreden aan de relatie met Trump gewerkt. De twee presidenten hebben ideologisch weinig gemeen, maar delen de ervaring dat ze tegen de verwachting van politieke insiders in verkozen zijn. Dat schept een band, denken Macrons medewerkers.

Macron wilde, in diplomatentaal, de „dialoog gaande houden” met een president die op het wereldtoneel geïsoleerd leek. Terwijl andere westerse leiders, zoals Merkel, hun afkeer van de persoon moeilijk kunnen verbergen, plaatst Macron met gevoel voor het door Trump gewaardeerde showaspect van de politiek de continuïteit van de oude Frans-Amerikaanse relaties voorop.

Lees meer over Macrons eerste jaar als president: France is back. Macron biedt hoop, maar niet aan álle Fransen

Daar profiteert Macron in eigen land van. De kritiek op zijn presidentschap mag toenemen, volgens een recente peiling van Ifop is 63 procent van de Fransen positief over Macrons actieve buitenlandse optreden. Economisch heeft Frankrijk ingeboet, maar Fransen zien hun land politiek nog altijd graag in de voorhoede.

Na een eerste veelbesproken handdruk in Brussel, trok Macron voor een bezoek van Trump aan Parijs alle registers open. De presidentiële koppels dineerden in de Eiffeltoren en Trump was eregast bij de militaire parade op de Franse feestdag, 14 juli. Hij was zo onder de indruk dat hij die traditie nu in de VS wil overnemen.

Deze week is Macron de eerste buitenlandse gast die onder Trump de eer krijgt van een volledig staatsbezoek. Hij dineert in George Washingtons ‘Mount Vernon’ en hij spreekt het Congres toe. Drie dagen lang is de Amerikaanse president de gastheer.

Politiek staan Trump (71) en Macron (40) ver uit elkaar. Trump heeft zich afkerig getoond van internationale verdragen en bondgenootschappen. Hij kondigde vorig jaar aan dat de VS zich terugtrekken uit het klimaatakkoord van Parijs, waarna Macron pesterig reageerde met de slogan ‘Make our planet great again’. Trump is kritisch over vrijhandelsverdragen, die Macron verdedigt, en zegt dat de NAVO-bondgenoten in Europa te weinig bijdragen aan de alliantie.

Macrons nieuwe positie als eerste aanspreekpunt van de VS in de EU, is gewild.

Meest heikele gespreksthema is het Iran-akkoord. Trump heeft het VK, Duitsland en Frankrijk tot 12 mei gegeven om de „rampzalige” afspraken over het nucleaire programma van Iran te „repareren”. Europese regeringen hebben hun hoop op Macron gevestigd om Trump opnieuw te bewerken. Maar met havik John Bolton als nieuwe Nationale Veiligheidsadviseur lijkt die hoop weinig realistisch.

Macrons missie is al geslaagd als het bezoek de goede relatie met Trump verdiept. Zijn nieuwe positie als eerste aanspreekpunt van de VS in de EU, is gewild. Het was de rol die Tony Blair had in de jaren van George W. Bush, en Merkel onder Obama. Zo wordt Macron spil in de wankele relatie tussen de VS en West-Europa.

„Macron is waarschijnlijk de laatste hoop voor Amerika’s bondgenoten om de apocalyptische kant van Trumps karakter te beteugelen”, analyseerde columnist Roger Cohen afgelopen jaar. Trump, zei Macron zelf in januari, „is geen klassiek politicus. Soms slaag ik erin hem te overtuigen, soms niet.”