Kims nucleaire beloftes doen Noord-Korea geen centje pijn

Noord-Korea In opmaat naar twee geplande toppen met het buitenland, meldt Noord-Korea zijn kernproeven en rakettesten op te schorten. Hoe baanbrekend zijn die toezeggingen?

Noord-Korea schort al zijn kernproeven en rakettesten op, zegt leider Kim Jong-un (rechts op het tv-scherm) toe. De Amerikaanse president Trump (links), met wie Kim voor mei of juni een top gepland heeft staan, reageerde zaterdag enthousiast. Foto Ahn Young-joon/AP

Noord-Korea schort zijn kernproeven en rakettesten op. Ook sluit Pyongyang een belangrijke locatie voor kernproeven in het noorden van het land. Deze toezegging deed de Noord-Koreaanse president Kim Jong-un tijdens een bijeenkomst van de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij, zo meldde het Noord-Koreaanse staatspersbureau KCNA deze zaterdag. Kim zei ook dat Noord-Korea nu de weg op wil van economische groei en vrede.

Kim deed zijn uitspraken in de aanloop naar topontmoetingen met zowel de Amerikaanse president Donald Trump, in mei of juni, als met zijn Zuid-Koreaanse ambtgenoot Moon Jae-in, volgende week. Het is de eerste keer dat Kim zich persoonlijk uit over zijn intenties voor de topontmoetingen.

Trump kwam meteen met een enthousiaste tweet: „Dit is heel goed nieuws voor Noord-Korea en de Wereld – grote stap voorwaarts! Kijk uit naar onze Topontmoeting.”

Testlocatie was al instabiel

Zijn de nieuwe toezeggingen van Kim inderdaad baanbrekend? Kim gaf in zijn toespraak aan dat het opschorten van de testen het potentieel van Noord-Korea als kernmacht op geen enkele wijze ondergraaft. Hij zei dat zijn land geen nucleaire- of rakettesten meer hoefde te houden, omdat het zijn doel om nucleaire wapens te ontwikkelen inmiddels had bereikt.

Of dat ook echt zo is, blijft onduidelijk. Dat ligt er ten eerste aan hoe je het doel omschrijft. Wil Kim een kernmacht zijn, of is hij pas tevreden als zijn kernraketten het vasteland van Noord-Amerika kunnen bereiken? En kan dat nu al? Dat weten we niet zeker. Maar ook als zijn doel nog niet geheel is bereikt, is er nog niets verloren: het land kan op elk moment en om elke willekeurige reden besluiten om de tests te hervatten.

Lees ook: Nog dit voorjaar top Trump-Kim

Cynischer is de belofte om de testlocatie Punggye-ri in het noorden van het land te sluiten. Nadat Noord-Korea er in september vorig jaar zijn zesde nucleaire test uitvoerde, zeiden Zuid-Koreaanse en Chinese experts dat de locatie inmiddels instabiel was geworden. Een deel van een tunnel zou zijn ingestort. De berg waarin de ondergrondse test werd gehouden zou op instorten staan, omdat die door deze en eerdere tests zou zijn uitgehold. De Chinese expert Wang Naiyan drong er dan ook op aan dat de site niet meer gebruikt zou worden: anders zou de berg instorten, en dan zou er straling vrijkomen uit de holte in de berg. Dat zou een kernramp veroorzaken die niet alleen Noord-Korea maar ook China zou treffen. Dat Kim nu toezegt deze site te sluiten, is dus een goedkoop cadeautje: waarschijnlijk is de site toch al niet meer bruikbaar voor nieuwe nucleaire tests.

Sancties doen Noord-Korea pijn

Kim toont met zijn toezeggingen in elk geval aan dat hij heel goed weet hoe hij een internationaal publiek moet bespelen. Hij geeft zaken weg die zo goed als geen substantie hebben, maar die toch leiden tot wereldnieuws. En Trump lijkt zijn uitspraak, van donderdag, alweer vergeten dat hij wegloopt uit een topontmoeting met Kim als die niet genoeg oplevert.

Een ontmoeting tussen Trump en Kim verschaft Noord-Korea de zo gezochte legitimiteit als staat, schrijft Remco Breuker. Lees ook: Met Noord-Korea onderhandel je niet

Maar het kan ook anders zijn: wie weet is Kim wel oprecht. Hij zei dat hij vrede en openheid wil, en nauwere banden met de rest van de wereld. Sommige analisten stellen dat Kim deze stappen van nieuwe openheid wel moet zetten, omdat de sancties tegen Noord-Korea het gewenste effect hebben gehad en het land economisch te zeer in het nauw zit om nog lang te kunnen overleven.

Spel van tijdrekken

De concessies die zaterdag naar buiten kwamen, doen Noord-Korea in elk geval nog geen centje pijn. Ook geeft het gedrag van Noord-Korea in het verleden weinig reden tot hoop. Het patroon was tot nu toe steeds dat het land op een onverwacht moment toenadering zocht. Dat leidde dan tot ellenlange onderhandelingen die uiteindelijk steeds weer op niets uit liepen. En dan begon het hele spel weer opnieuw. De tijd die zo verloren ging, was voor Noord-Korea juist gewonnen tijd. Zo kon het land ongestoord verder werken aan zijn kernprogramma.

Het is onwaarschijnlijk dat Kim zijn enige troefkaart nu makkelijk zal opgeven, want juist de nucleaire dreiging heeft het land tot nu toe effectief beschermd tegen een door de Verenigde Staten afgedwongen ‘regime change’.

Onderhandelen is één van de vijf manieren waarop het conflict tussen de twee landen gaat eindigen. Bekijk onze videospecial voor alle mogelijke routes.

    • Garrie van Pinxteren