Opinie

    • Mirjam de Winter

Jantje O.

Het onlangs verschenen boek Jantje O. over de Rotterdamse ex-crimineel en kickbokslegende Jan Oosterbaan leest als een trein. Om die sterke verhalen ook eens uit zijn eigen mond te horen ging ik een „bakkie doen” bij Jantje in zijn boksschool op Zuid. Zelf drinkt Jantje liever thee uit een reusachtige beker met opschrift „I am the boss”. Het is de mok van zijn vrouw Linda, zegt Jan verontschuldigend. Ook Linda zelf schuift aan en dochter Heavenly komt tussendoor een kus aan pa geven. Jan heeft naar eigen zeggen best een goede band met alle vijf zijn kinderen, ondanks zijn verleden en de vele jaren die hij heeft moeten missen. Zijn jongens zijn net zulke vechtersbazen als hun vader en opa („we kunnen niet tegen onrecht”), maar geen van allen heeft tot dusver een strafblad.

Jantje groeide op in Lombardijen en komt uit een familie van heethoofden. Als zijn vader (havenarbeider) zich ergerde aan jongens die met brommers voor hun huis langs scheurden, stak hij gewoon een bezemsteel tussen hun wielen.

Jantje belandde op zijn zestiende al in de gevangenis voor een reeks inbraken in een buurtwinkel, waar hij de loonzakjes van het personeel wegroofde. Als breedgeschouderde kickbokser werd hij uitsmijter bij danstenten en gokhuizen in de stad. Daarnaast liet hij zich inhuren voor het begeleiden van „incassootjes” en als „troubleshooter” in bordelen. Ook werd hier en daar een „overvalletje” gepleegd. Uiteindelijk werd hij gepakt voor een serie overvallen op grote juweliers in Rotterdam, Amsterdam en Duitsland en een overval op een bankfiliaal in Ridderkerk. Zijn straf wist hij te beperken door tegen de rechter te liegen over zijn gokverslaving als motief, terwijl hij naar eigen zeggen nog nooit ergens verslaafd aan is geweest.

Maar de langste en laatste gevangenisstraf („6 kerstbomen lang”) zat hij uit voor iets waarvan hij zegt het niet gedaan te hebben: de roemruchte liquidatie van crimineel John Smit in cafe ’t Kruimeltje in 1995. Smit werd door een Tsjetsjeense huurmoordenaar doodgeschoten op het damestoilet terwijl hij een lijntje coke stond te snuiven. Jantje werd ervan beschuldigd opdracht te hebben gegeven tot deze huurmoord. En daarom heeft Jantje nu zijn levensverhaal op papier laten zetten, om alsnog zijn onschuld te bewijzen. En om in bedekte termen te verklappen wie dan wél verantwoordelijk was voor die kille moord. Hij noemt hem „Hazenlip” en zal zijn echte naam niet noemen, want zo is Jantje niet, maar in „zijn wereldje” weet iedereen over wie het gaat. Al die jaren heeft hij zijn mond gehouden, want volgens de erecode „zingt” een crimineel niet (praat niet met de politie), maar nu is het payback-time. Niet alleen omdat hij voor deze „pannenkoek” heeft gezeten (Jan vermaakte zich prima daarbinnen), maar vooral omdat Hazenlip nooit voor zijn achtergebleven gezin heeft willen zorgen, zoals dat hoort volgens diezelfde erecode. „Behalve die ene rekening van Eneco toen het gas werd afgesloten”, vult vrouw Linda aan. Hun huwelijk heeft het ternauwernood overleefd, maar ze zullen het Hazenlip nooit vergeven. Jantje wil liever niet nog een keer de bak in, „maar toch stomp ik hem ondersteboven als ik hem tegenkom”.

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.

    • Mirjam de Winter