Schiet! Nog maar 98 tegenspelers te gaan

Online game

Het spel Fortnite is met miljoenen spelers een groot succes. Ontwikkelaars houden concurrenten in de gaten en passen het voortdurend aan.

In Fortnite land je op een eiland dat krimpt. Je wordt langzaam richting je tegenspelers gedreven. Wie overleeft, wint.

Met honderd man vlieg je in het spel Fortnite hoog over een gifgroen eiland in een blauwe partybus, die gedragen wordt door een heteluchtballon. Het startsignaal klinkt en je springt overboord. Je suist op de grond af. De zwerm spelers dunt uit. Direct na de landing hol je samen met een tegenspeler door een dorpje naar een mitrailleur. Jij bent er eerst. Schiet! Nog maar 98 tegenspelers te gaan.

Dergelijke actie is dagelijkse praktijk voor de veertig miljoen spelers van het spel Fortnite – op het toppunt van een dag spelen zo’n drie miljoen mensen tegelijkertijd. Het is een zogenoemde ‘Battle Royale’-game, waarbij de wereld om je heen langzaam krimpt en je richting je tegenspelers drijft. Wie overleeft, wint.

De spanning van dit type game is niet alleen aantrekkelijk voor spelers, maar ook voor toeschouwers. Zo werd Tyler ‘Ninja’ Blevins (26) in korte tijd gekatapulteerd tot beroemdheid. Blevins zendt al sinds 2011 zijn gamesessies uit via het internet. Sinds april – en Fortnite – heeft hij het populairste kanaal op videoplatform Twitch met vijf miljoen volgers. Inmiddels verdient hij naar eigen zeggen een half miljoen dollar per maand.

Kleurrijk en cartoonesk

Waarom is dit spel ineens zo populair? Een cynicus kan zeggen: omdat het een gratis game is van een belangrijke ontwikkelaar met een miljoenenbudget in een genre dat nu populair is. Fortnite, gemaakt door de grote gamestudio Epic Games, borduurt nu eenmaal voort op het succes van PlayerUnknown’s Battlegrounds (PUBG). PUBG-maker Brendan Greene perfectioneerde het Battle Royale-genre in zijn vrije tijd, maar zette pas in 2017 met een relatief onbekende studio een eigen game in de markt. Het spel schoot vanuit het niets naar de top van de digitale verkooplijsten.

Maar Fortnite haalde PUBG begin dit jaar in. Het oogt aantrekkelijker: kleurrijk en cartoonesk waar haar voorganger grauw en realistisch is, met de aandacht voor detail die je van een megastudio verwacht, en toegankelijker voor beginners. Je kunt er zelf dingen in bouwen, altijd een publiekstrekker in een game. Een potje duurt niet lang en misschien allerbelangrijkst: het spel is gratis. Geld betaal je alleen voor nieuwe outfits en andere cosmetica.

Toeval is het succes van Fortnite niet. Al sinds de aankondiging in 2011 letten de ontwikkelaars op de succesformules van het moment. Eerst maakten ze een mix van het populaire Minecraft en Left 4 Dead: met z’n allen forten bouwen en zombies bevechten. Het succes van League of Legends overtuigde de ontwikkelaar rond 2012 om het spel om te zetten naar een servicemodel, waarbij het langere tijd in leven wordt gehouden met nieuwe toevoegingen. Het Chinese techbedrijf Tencent kwam helpen en kocht meteen bijna de helft van alle Epic-aandelen op.

Toen Fortnite in juli 2017 op de markt kwam – nog niet gratis – werd de game een half miljoen keer verkocht: goede cijfers, maar niet wereldschokkend. Met z’n allen torens bouwen tegen zombies? Leuk, maar inmiddels al vaak gedaan. Achter de schermen werkte Epic koortsig aan een nieuwe modus voor Fortnite. Het succes van PUBG was niet onopgemerkt voorbijgegaan.

Twee maanden later was de gratis Battle Royale-editie een feit. Het aantal spelers schoot met miljoenen omhoog. De makers van PUBG reageerden ontzet en dreigden met een rechtszaak.

Het leidde tot een ware wapenwedloop. Een mobiele editie voor PUBG? Dan ook voor Fortnite. Fortnite houdt het speelgebied klein om het vechten spannender te maken? Dan bouwt PUBG óók een kleiner gebied.

Gamehypes komen en gaan

Fortnite lijkt deze strijd te winnen. Gemiddeld kijken bijna 200.000 mensen op een willekeurig moment naar een Fortnite-wedstrijd, voor PUBG is dat aantal teruggevallen naar 65.000. Op veel middelbare scholen is het spel het gesprek van de dag, al helemaal sinds de editie voor iOS, die het mogelijk maakt om op elk moment Fortnite te spelen - ook als je geen spelcomputer hebt. In februari verdiende Epic meer dan 100 miljoen euro aan de verkoop van outfits en dergelijke in het spel.

Langdurig megasucces is nooit gegarandeerd. Game-hypes komen en gaan, vorig jaar leek PUBG nog ontstuitbaar. Servicegames als Fortnite hebben een lange levensverwachting en ze zijn wendbaar: een ontwikkelaar kan de formule met een goed getimede update op elk moment omgooien. Maar de keerzijde is dat een slechte beslissing verregaande effecten kan hebben op de populariteit.

Dat ondervond grote studio Bungie vorig jaar nog. Gamers ontdekten dat een achterliggend systeem van Destiny 2 spelers stiekem een handicap oplegde en misschien zelfs richting de interne webshop duwde. Het gestuntel om dat op te lossen leidde tot flinke imagoschade.

    • Len Maessen
    • Rik Wassens