Prijs der Nederlandse Letteren naar Judith Herzberg

De driejaarlijkse prijs is de meest prestigieuze literaire onderscheiding in het Nederlandse taalgebied.

Judith Herzberg in 1997, toen ze de P.C. Hooftprijs won voor haar oeuvre. Foto Herman Pieterse

Dichteres en toneelschrijfster Judith Herzberg ontvangt dit jaar de driejaarlijkse Prijs der Nederlandse Letteren, de meest prestigieuze literaire onderscheiding in het Nederlandse taalgebied. Dat heeft de Taalunie vrijdag bekendgemaakt. In november zal Herzberg de prijs in ontvangst nemen van koning Willem-Alexander in Amsterdam. Ook krijgt ze 40.000 euro.

“Herzbergs poëzie is hartverscheurend eenvoudig en juist daardoor complex”, schrijft de jury over het werk van Herzberg. “Haar precieze observaties uit het dagelijks leven leggen iets essentieels van het menselijk verkeer bloot.” Volgens de jury kan het werk van Herzberg zich meten met dat van Nobelprijswinnares Wisława Szymborska:

“Haar toon is altijd natuurlijk, zo natuurlijk dat die alleen maar het gevolg kan zijn van een enorme beheersing van taal en vorm, van techniek. Die beheersing blijkt ook uit de manier waarop ze klank gebruikt. Haar taal nadert de muziek.”

‘Baanbrekend’

Herzberg (83) schrijft poëzie, proza en toneelstukken. In 1963 debuteerde ze met de dichtbundel Zeepost, nadat haar werk al verscheen in Vrij Nederland. Daarna volgden vele andere bundels zoals Beemdgras, Zoals en Soms vaak en Doen en laten. In 1997 ontving ze al de P.C. Hooftprijs voor haar oeuvre.

Vanaf de jaren zeventig schreef ze toneelstukken, die de jury “baanbrekend” noemt. Leedvermaak (1982), Herzbergs bekendste toneelstuk, heeft bijvoorbeeld “een onuitwisbare indruk gemaakt door de schijnbaar luchthartige manier waarop zij het zwijgen over oorlogservaringen verwoordt”. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef Herzberg in werkkamp Huize De Biezen in Barneveld, waaruit ze wist te ontsnappen. Haar ouders overleefden de concentratiekampen.

Ze is wars van interviews. Toch ontving Judith Herzberg ter gelegenheid van haar nieuwe bundel observaties, anekdotes en zeer korte verhaaltjes, vorig jaar een NRC-journalist op de thee. Lees: Geen interview met Judith Herzberg

De Prijs der Nederlandse Letteren wordt sinds 1956 uitgereikt aan auteurs van letterkundige werken die oorspronkelijk in het Nederlands zijn verschenen en van wie het oeuvre een belangrijke plaats inneemt in de Nederlandstalige literatuur. De prijs wordt afwisselend uitgereikt door de Nederlandse en Belgische koning. In 2015 ontving Remco Campert de prijs van koning Filip.