‘Ook na 18de jeugdzorg nodig’

Leeftijdsgrens Deskundigen vinden dat minister De Jonge leeftijdsgrens voor kinderen in jeugdzorg moet verhogen.

Knuffel van Dorine (18), die in een instelling zat. School stelt ze voorlopig uit. Foto Daniël Niessen

Niet alleen pleegjongeren, maar álle jongeren moeten minimaal tot hun 21ste gebruik kunnen maken van jeugdzorg. Dat zeggen hulpverleners, Jeugdzorg Nederland, Stichting Zwerfjongeren Nederland, onderzoekers en jongeren zelf in reactie op plannen van minister Hugo de Jonge (VWS, CDA).

Vanaf juli hoeven pleegkinderen niet langer op hun achttiende weg uit hun pleeggezin maar kunnen zij er – als ze dat willen – tot hun 21ste blijven, maakte De Jonge maandag bekend. „We kunnen niet verwachten van kwetsbare jongeren dat ze eerder op eigen benen staan dan jongeren die thuis bij hun ouders opgroeien”, zei hij in NRC. „21 moet het nieuwe normaal worden.”

Voor de bijna 15.000 jongeren in jeugdzorginstellingen gaat de leeftijdsgrens niet omhoog. Zij moeten nog steeds op hun achttiende op eigen benen staan. Een woning zoeken, geld verdienen, school afmaken, een baan vinden.

Lees ook de reportage over de hulpverleners en jongeren, die het allemaal eens zijn: dit werkt niet.

Dat kost de jongeren grote moeite. Ze „voelen zich niet goed voorbereid” en „lijken onvoldoende vaardig” in geld- en regelzaken, concludeerden onderzoekers in de evaluatie van de Jeugdwet eerder dit jaar. Die conclusie wordt bevestigd door de lotgevallen van jongeren uit de jeugdzorg die NRC de afgelopen maanden heeft gevolgd. Een diplomaloos meisje (18) op kamers in Leiden heeft door jeugdtrauma’s black-outs bij tentamens: ze stelt school voorlopig uit. Een jongen uit Dordrecht (19) is wietverslaafd, heeft „een beetje schulden” en moet na spijbelen zijn schooljaar overdoen. Een meisje uit Nijmegen (20) heeft PTSS, zit krap bij kas, en kan door een lange wachtlijst geen eigen huis betrekken.

Sommige jongeren glijden verder af, melden jeugdhulpverleners: ze belanden in de daklozenopvang of op straat. „Jongeren zónder steun van hun ouders kunnen we niet aan hun lot overlaten. De overheid móét hen beschermen”, zegt zelfstandig jeugdzorg-adviseur Fietje Schelling.

Volgens de minister voelen jongeren zich minder thuis in instellingen dan in pleeggezinnen, en willen ze „bij achttien vaak weg”. Dat bevestigen hulpverleners en jongeren. „Maar met zo’n hogere leeftijdsgrens kunnen jongeren van achttien tot twintig die vastlopen, tenminste terugvallen op de jeugdzorg”, zegt Joy Falkena, belangenbehartiger voor Haagse dak- en thuislozen. De huidige leeftijdsgrens sterkt jongeren bovendien in de misvatting dat ze met achttien volwassen zijn, zeggen hulpverleners. „Meerderjarig is niet volwassen”, zegt Schelling. Ze verwijst naar de ontwikkeling van de hersenen, die gemiddeld pas voltooid is rond de 24 jaar.

    • Ingmar Vriesema