Ed Ribbink deed alles voor het programma

In deze rubriek elk weekeinde een necrologie van iemand die recent is overleden. Eindredacteur Ed Ribbink (1957-2018) van Nieuwsuur was Mister Breaking News. Overheersend – maar lief.

Privécollectie familie / Foto's Roel Determeijer

Op de eerste date met de vrouw die later zijn echtgenote zou worden, wilde Ed Ribbink naar een speelfilm over de Spaanse Burgeroorlog. Het was een film met vrij veel geweld, niet bepaald romantisch. Na afloop kletste hij de oren van haar hoofd over de historische context van wat ze hadden gezien. Alice van Dijk was onder de indruk. „Ik had nog nooit zo’n interessant en intelligent iemand ontmoet. En dan was hij ook nog een lieve knuffelbeer.”

Het was 1978. Ed Ribbink was student geschiedenis in Utrecht en een beetje anders dan de andere studenten. Zijn vader werkte voor een scheepvaartmaatschappij. Ed, de tweede van vier kinderen, was geboren in Hongkong en talloze keren verhuisd. De Filippijnen, Argentinië, Zuid-Afrika: tegen de tijd dat hij ging studeren, had hij al op vier continenten gewoond.

„Zo’n internationale achtergrond was toentertijd vrij bijzonder”, vertelt studievriend Nick Bos. „Hij sprak Spaans en zijn Engels was veel beter dan dat van ons.” Tijdens zijn studie raakte Ribbink geïnteresseerd in hedendaagse geschiedenis, politiek in het bijzonder. Bos: „Hij schiep er genoegen in de waan van de dag vanuit de geschiedenis te analyseren en kritisch aan de orde te stellen.”

Privécollectie familie

Tijdens zijn vervangende dienstplicht kwam Ribbink in Hilversum terecht. Hij was aangesteld om bij de omroep IKON het archief van de actualiteitenrubriek Kenmerk op orde te brengen. Maar toen duidelijk werd hoe belezen hij was, ging hij al snel inhoudelijk meewerken aan het programma. Het was het begin van een lange en imposante carrière achter de schermen bij de publieke omroep. Ribbink werkte lange tijd bij het NOS Journaal en daarna bij NOS-Laat, Nova en Nieuwsuur.

Bij Nieuwsuur was Ribbink de laatste jaren de meest ervaren eindredacteur. „Hij had het vermogen om in een flits de journalistieke inschatting te maken”, schrijft hoofdredacteur Joost Oranje in een artikel op de NOS-site. „Waar anderen nog aan het nadenken waren, was Ed reeds bezig met de invulling van de uitzending.”

Productie-coördinator Janneke Bieseman werkte 23 jaar met Ribbink samen. „Voor mij was hij mister Breaking News. Dagen waarop er niets gebeurde vond hij vreselijk, maar bij nieuws was hij meteen in zijn element.”

Driftig beende hij dan heen en weer over de redactie, hij kon marsorders geven als een kapitein. Zijn bijnaam was niet voor niets ‘Kolonel Ed’, zegt Bieseman. „Hij wist zó goed wat hij wilde, dat hij bijna niet accepteerde dat mensen er anders over dachten. We agree to disagree, zei hij steevast.” Ed hield geen rekening met tijdzones. Als hij iets belangrijk vond, dan belde hij. „Vaak zei hij niet eens zijn naam, maar stak hij direct van wal. Dat het urgent was, was wel duidelijk. Iedereen wist: Ed belt niet voor niets.”

Ja, hij kon overheersend zijn. Maar als je hem beter leerde kennen, zegt Bieseman, merkte je dat dat nooit persoonlijk was. „Hij deed het allemaal voor het programma. Hij wilde altijd de best mogelijke uitzending.”

Zo belabberd als hij was in het ontvangen van complimenten, zo gul deelde hij ze uit. En hij was ook lief: wie ziek, zwanger of bevallen was, kreeg een kaartje. Als er een ploeg naar Rusland of Afghanistan werd gestuurd voor een uitzending dan was hij degene die hen bij terugkomst op Schiphol stond op te wachten.

Naast de lange dagen op het Mediapark – vaak van negen uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds – wilde hij het liefst in gezelschap zijn van de mensen van wie hij hield. Familie was belangrijk. Zus Philippa: „We zijn altijd heel hecht geweest. Doordat we zoveel verhuisden verloren we alsmaar vrienden, het gezin was het meest constante.” Zus Liesbeth: „We zijn niet zozeer geworteld in een plek, maar in elkaar.”

Ed Ribbink met zijn kinderen Paul en Marthe en (links) op zijn werk. Privécollectie familie

Ook met zijn dochter Marthe en zoon Paul bracht hij veel tijd door. Met Marthe fietste hij drie jaar geleden 2.500 kilometer door de Verenigde Staten. Hij hield van Amerika: de muziek, de geschiedenis en de politiek. En hij hield van vreemde verzamelingen, zo spaarde hij veiligheidsinstructies uit vliegtuigen en Kuifjes uit alle windstreken.

Ribbink had diabetes en leefde met het idee dat hij misschien niet oud zou worden. Nadat hij 52 jaar geworden was, zei hij vaak dat hij toch maar mooi al langer had geleefd dan zijn vader. Met zijn vrouw Alice deelde hij wat hij wilde als het zover was. Als het onderwerp orgaandonatie ter sprake kwam, zei hij steevast: „Je weet het hè. Ze mogen alles hebben.”

Op 31 maart overleed Ribbink aan een hartaanval. Hij was 60. Zijn Kuifje-verzameling was inmiddels compleet. Van iedere taal waarin de strip is uitgegeven, had hij minstens één exemplaar. Wie goed naar zijn overlijdensadvertentie kijkt, kan het Kuifjelettertype herkennen. Erboven stond een citaat van Neil Young, een van zijn favoriete muzikanten: It’s better to burn out, than to fade away.

Voor dit scenario, denken zijn vrienden en familie, zou Ed zeker hebben getekend.

Suggesties voor deze rubriek zijn welkom op necrologie@nrc.nl.