Collegevorming gaat stuk trager dan vier jaar geleden

Gemeenteraadsverkiezingen

In minder dan 10 procent van de gemeenten is nu een coalitieakkoord gesloten, tegen ruim 30 procent de vorige keer.

Foto Siese Veenstra/ANP

De collegevorming na de gemeenteraadsverkiezingen verloopt dit jaar een stuk trager dan vier jaar geleden, zo blijkt uit onderzoek van NRC. Vier weken na de gemeenteraadsverkiezingen is er pas in twaalf gemeenten een coalitieakkoord bereikt, wat neerkomt op 8,6 procent van de gemeenten waar verkiezingen waren. In 2014 was men er na dezelfde termijn al in 65 gemeenten uit, omgerekend 33,2 procent.

Een van de verklaringen voor het tragere verloop zijn waarschijnlijk de Paasdagen: in 2014 vielen die pas eind april, terwijl veel onderhandelingen vanwege Pasen dit jaar al begin deze maand stillagen.

Maar mogelijk speelt ook de versplintering van de gemeenteraden een rol. Sinds de verkiezingen zitten er meer kleine partijen in de raden en is ook het aantal partijen per raad toegenomen. Het aantal partijen dat nodig is om een meerderheid te vormen is over het geheel weliswaar nauwelijks veranderd, maar mogelijk nemen partijen toch meer tijd om draagvlak te vinden voor een nieuw akkoord.

Dat blijkt ook uit de grootschalige inventarisatie van de collegevorming van NRC: in tal van gemeenten wordt de burger betrokken bij het opstellen van het collegeakkoord of wordt gestreefd naar een raadsbreed programma, waarin alle partijen zich kunnen vinden.

De snelste gemeenten waren dit jaar Heeze-Leende, Borsele, Noord-Beveland, Baarn, Roerdalen en Neder-Betuwe, waar overal al twee weken na de verkiezingen een coalitieakkoord was gesloten. Die laatste gemeente is daarmee een stuk sneller dan 2014, toen men in Neder-Betuwe pas na negen weken een akkoord bereikte.

Het snelst waren in 2014 Baarle-Nassau, Reusel-De Mierden en West Maas en Waal: al na iets meer dan een week bereikten die gemeenten toen een akkoord. Het traagst was Zutphen: daar kon pas eind juni een nieuw college worden geïnstalleerd.

    • Clara van de Wiel