Brieven

Brieven

Foto iStock

In NRC bespreekt Martine Kamsma het boek Geld en gedrag van Dan Ariely (16/4), waarin gesteld wordt dat ons brein ons voortdurend verleidt irrationele keuzes te maken. We zouden onszelf voor de gek houden, niet van onze fouten leren, en ons niet bezighouden met de toekomst. Maar de voorbeelden die aangehaald worden tonen vaak de menselijke irrationaliteit niet aan. Neem het latte-voorbeeld: die zou te duur zijn. Zelf koop ik wekelijks een latte in een plezierige tent met rustige, mooie muziek. Daar heb ik goede gesprekken met verschillende soorten mensen. Ik voel me er thuis, en de latte is beter dan waar ook. Het is een totaalpakket aan plezier, maar volgens de gedragseconomie ben ik hierin irrationeel: elders kan ik een goedkopere latte krijgen, en dat ‘thuis voelen’ is een verbeelding, dus niet rationeel. Een ander voorbeeld dat Kamsma aanhaalt is de ‘all-inclusive’ huwelijksreis. Stellen die alles los betalen, zijn vaak goedkoper uit, en volgens Ariely dus rationeler. Maar misschien hebben ze voortdurend met elkaar overhoopgelegen over welke keuzes te duur waren. Het begrip ‘rationeel’ wordt hier verward met het begrip ‘economisch’. De gedragseconomie kiest er systematisch voor het begrip rationaliteit op een onrealistische manier te framen, waarmee het betekenisloos wordt. Dat is pas irrationeel.


associate professor economic methodology
    • Piet Keizer