Ja, van het gas af, in welke wijk beginnen we?

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Istock

Hoe krijg je als goedwillende ambtenaar voor duurzaamheid postmaterialisten in je gemeente van het gas af? En wat doe je met de traditionele burgerij en de opwaarts mobielen? Al die groepen vragen om een eigen benadering, een eigen toon. Dat merkte ik vorige week tijdens de cursus aardgasvrij wonen van het Hier Klimaatbureau, dat zoekt naar praktische oplossingen voor klimaatverandering.

Al snel bleek in de verschillende sessies dat de sociale uitdaging van de energietransitie zeker zo groot is als de technische. Je kunt nog zo’n mooie warmtepomp in de aanbieding hebben, als huiseigenaren hem niet willen of als woningbouwcorporaties hun huurders niet meekrijgen, gebeurt er niks.

En waarom zou je een warmtepomp aanschaffen? Zo’n ding is idioot duur en de oude cv-ketel werkt toch prima. Klimaat? Ach, het zal mijn tijd wel duren. Ik weet wat ik heb, maar niet wat ik krijg. Koop ik een inductiekookplaat, zul je net zien dat de overheid alsnog met een subsidieregeling komt. Het zijn maar een paar van de vele opmerkingen die tijdens de cursus over de tafels gingen.

Ambtenaren zullen de burger moeten verleiden. Maar hoe? Nodig je bewoners uit voor een voorlichtingsavond om uit te leggen wat hun zoal te wachten staat? Tja, maar wat staat ze eigenlijk te wachten? De gasloze wereld kent nog zo veel onzekerheden dat gemeentes amper een idee hebben. Te vroeg zo’n bijeenkomst organiseren is niet verstandig. Dan zeggen veel mensen: waarom moet ik hier komen als jullie nog helemaal niet weten wat ik moet doen? Te lang wachten is ook verkeerd. Dan luidt de kritiek: waarom organiseren jullie een informatieavond als ik er zelf toch al niets meer over te zeggen heb?

In een van de zaaltjes bogen we ons over het denkbeeldige Gasselo. In welke wijk zetten we de transitie in gang? Daar waar dat technisch gezien het meest voor de hand ligt – bijvoorbeeld omdat het gasnet er oud is, of omdat de riolering aan vervanging toe is en er dus toch al gegraven moet worden? Of waar je de bewoners het makkelijkst meekrijgt?

Als u als lezer van deze rubriek niet begrijpt waarom ambtenaren hier zo’n punt van maken, terwijl toch duidelijk is dat we vroeg of laat allemaal om moeten – dus waarom dan niet meteen – dan behoort u vast tot de nieuwe conservatieven, voor wie milieubewust leven vanzelfsprekend is. Zo niet, dan bent u wellicht gemaksgeoriënteerd en krijgt de gemeente aan u nog een harde dobber.