Vrij zijn is…koken in een hospice

en fotograaf laten zien hoe we uit de sleur breken.

De meesten van ons proberen de dood zoveel mogelijk te ontwijken, maar je zou kunnen zeggen dat Auke de Jong (51) hem elke week vrijwillig opzoekt. Sinds drie jaar werkt hij twee diensten per week in De Vier Vogels in Rotterdam, een klein hospice waar vier bewoners door professionals en vrijwilligers worden begeleid tijdens de laatste fase van hun leven. De Jong doet als vrijwilliger de kookdiensten. „Zwaar” is niet het eerste woord dat in hem opkomt als hij denkt aan dit werk: „Natuurlijk, er komt veel verdriet bij kijken. Maar als iemand nog twee weken te leven heeft, doet elke seconde ertoe. Er wordt ook veel gelachen juist. Mensen beleven nog hele mooie momenten met hun familie en hun vrienden. De liefde en betrokkenheid spatten ervan af. Ik ben zelf ook vooral vrolijk als ik in het hospice ben.”

De Jong werkt in het dagelijks leven als copywriter. De omschakeling van zijn eigen werk naar een dienst in het hospice is groot: „In mijn schrijfwerk gaat het om deadlines, de waan van de dag. Het hospice ligt aan de Mathenesserlaan, midden in het centrum van de stad, dus ook letterlijk stap je een andere wereld in. Buiten raast alles en gaat het snel, binnen is het huiselijk en warm, vol liefde.”

Als iemand nog twee weken te leven heeft, doet elke seconde ertoe

Auke de Jong

Wat bewoners nodig hebben tijdens die laatste maanden, is voor ieder van hen anders. „De ene vindt het leuk als je een praatje maakt, anderen zijn liever alleen. Je kunt niet zeggen: zó moet je met een bewoner omgaan. Als je als vrijwilliger begint, denk je: ik moet serieuze gesprekken voeren. Maar uiteindelijk leer je dat het elke keer weer afstemmen is op hoe een bewoner zich voelt.”

Hij vertelt over een vrouw die dol was op eten maar die geen trek had, de laatste keer dat hij haar zag. „Ze wilde toch nog wel spaghetti proberen. Ik had het bord mooi opgemaakt en zag dat ze ervan genoot. Kleine dingen kunnen grote impact hebben, weet ik ook uit eigen ervaring met het verzorgen van mijn ouders tijdens de laatste fase van hun leven. Een hospicebewoner die zijn bed niet meer uitkwam, had ik met een mesje geschoren. Ik liet hem het resultaat zien en hij zei: „Zo, dan voel ik me nu weer een beetje mens.

„Alle bewoners maken, in mijn optiek, het zwaarste mee wat je mee kunt maken tijdens het leven: sterven. Door deze plek hoeven ze het niet alleen te doen. Het gaat niet om mij, maar om de ander.” En dat is dan het bijzondere: het is precies dát wat dit werk zo fijn maakt. „Voor andere mensen zorgen maakt gelukkig. Niet zozeer door de dankbaarheid die je ervoor terugkrijgt, maar puur door het te doen. Het heeft mijn leven echt verrijkt.”