Games overtreden kansspelwet met ‘schatkistjes’

In spellen waar gamers moeten betalen voor de zogeheten loot boxes, is volgens de Kansspelautoriteit sprake van gokken.

Gamers op een groot e-sportsevenement in de Japanse hoofdstad Tokio. Foto Akio Kon/Bloomberg

Een aantal populaire videogames dat spelers laat betalen voor virtuele ‘schatkistjes’ met onbekende inhoud, is in strijd met de kansspelwet. Die conclusie trekt de Kansspelautoriteit in een donderdag gepubliceerd rapport. Omdat de prijzen uit die betaalde kistjes soms voor echt geld verhandeld kunnen worden, is er volgens de Autoriteit sprake van gokken. Vanaf eind juni moeten de makers van de bewuste spellen zich aan de wet houden.

De schatkistjes, of ‘loot boxes’ in gamejargon, zitten tegenwoordig in veel videospellen. Spelers kunnen ze gratis verdienen in het spel, of kopen voor echt geld. Ze bevatten wapens, uitrusting of andere zaken waarmee gamers sneller vooruitgang kunnen boeken. De precieze inhoud van de schatkistjes is altijd een verrassing. Gamers bieden gewilde prijzen uit de schatkistjes buiten de spellen om te koop aan op online marktplaatsen.

De Kansspelautoriteit onderzocht tien games. Vier daarvan gingen de fout in. Dit zijn spellen die gamers laten betalen voor loot boxes die bovendien doorverkocht kunnen worden. Volgens het orgaan is sprake van een kansspel, omdat je geen invloed hebt op wat er in zo’n schatkistje zit, zegt een woordvoerder. “Als de loot box gratis is, is het nog onschuldig. Maar dat verandert wanneer je ervoor moet betalen.”

Gokverslaving

Jongere gamers die de betaalde schatkistjes openen, kunnen volgens de Kansspelautoriteit “op termijn worden aangezet tot deelname aan andere kansspelen”. Gokverslaving ligt dan op de loer, maar desondanks lijkt het er volgens het rapport nog niet op dat “loot boxes op grote schaal worden geopend door verslaafde spelers”.

De makers van de games in kwestie krijgen van de Kansspelautoriteit tot 20 juni de tijd om de betaalde schatkistjes uit hun spellen te halen. Als ze dat niet doen, kan het orgaan een boete opleggen. De Kansspelautoriteit roept de makers ook op “verslavingsgevoelige elementen” te verwijderen. Het gaat dan bijvoorbeeld om stimulerende visuele effecten en de mogelijkheid om snel achter elkaar schatkistjes te blijven openen.

Een andere veelgehoorde klacht over moderne games, is dat ze te veel hints en uitleg bevatten. Jammer, vindt de fanatieke gamer: zo wordt het wel erg makkelijk.

Welke vier games de kansspelwet overtreden, wil de Kansspelautoriteit niet zeggen. Het orgaan mag geen uitspraken doen over partijen die onderwerp zijn van onderzoek, zegt de woordvoerder. In het rapport staat wel dat de games zijn geselecteerd “op basis van hun populariteit op een veelgebruikt internetplatform dat video’s streamt van spellen en spelers”. Vermoedelijk gaat het om streamingsite Twitch.

Vorig jaar maakte de Belgische evenknie van de Kansspelautoriteit al bekend dat ze onderzoek ging doen naar schatkistjes in de game Star Wars: Battlefront II. Uitgever Electronic Arts (EA) kreeg ook van spelers kritiek over het toevoegen van de loot boxes aan het schietspel. Zij meenden dat het wel heel moeilijk was om verder te komen in het spel zonder de schatkistjes te kopen. In reactie op de ophef verwijderde EA de loot boxes tijdelijk uit het spel.

    • Vincent Sondermeijer