Versnipperd R’dam moet ‘helemaal anders’ formeren

Coalitie GroenLinks en VVD gaan met informateurs Paul Rosenmöller en Pieter Duisenberg ‘op inhoud’ zoeken naar partners.

Paul Rosenmöller (GroenLinks), een van de twee aanstaande informateurs in Rotterdam. Foto Sander Koning

De polarisatie en versnippering in de Rotterdamse gemeenteraad hebben een traditionele verkenning en formatie onmogelijk gemaakt. De lokale partijen moeten elkaar op een nieuwe manier op inhoud weten te vinden om samen te kunnen werken en te besturen.

Dat was de boodschap die verkenners Jos van der Vegt en Derk Loorbach donderdagochtend gaven bij de presentatie van hun advies. Na vier weken van moeizame gesprekken met alle dertien fracties is het niet gelukt om één meerderheidscoalitie met draagvlak te vinden.

De verkenners pleiten ervoor om naast de formatie direct een ‘werkgroep bestuurlijke vernieuwing’ in te stellen. Deze werkgroep, met bijvoorbeeld raadsleden, moet een structureel antwoord vinden voor complexe formaties met conflicten.

Eilandenrijk

De Rotterdamse raad (45 zetels) is sinds de verkiezingen een eilandenrijk. Leefbaar Rotterdam is met elf zetels de grootste partij gebleven, daarna volgen VVD, D66, GroenLinks en PvdA met ieder vijf zetels en nieuwkomer Denk met 4 zetels.

Ideologische verschillen, een harde collegeperiode en een bijtende campagne hebben de verhoudingen tussen de linkse partijen en Leefbaar verzuurd. De verkenning begon met een „loopgravenmodel”, schrijven de verkenners. Er zit iets van ‘spijt’ in het advies: terugkijkend constateren politici dat „partijen met een positieve campagne en een eigen toekomstperspectief voor de stad” het goed hebben gedaan.

Zowel de VVD als GroenLinks bijvoorbeeld won zetels. Deze twee partijen hebben nu het initiatief gekregen voor de volgende fase van „inhoudelijk formeren”. Over onderwerpen als duurzaamheid, armoedebestrijding, wonen en bouwen zijn alle partijen het eigenlijk eens, constateren de verkenners. Vanuit inhoudelijke ambities moeten GroenLinks en VVD op links en rechts coalitiepartners gaan zoeken.

Pikante keuze

Voormalig GroenLinks-leider Paul Rosenmöller en voorzitter Pieter Duisenberg van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) zijn op verzoek van GroenLinks en de VDD aangesteld als informateurs. De keuze voor Rosenmöller is pikant. Als fractievoorzitter van GroenLinks was hij een fel criticus van Pim Fortuyn, de eerste lijsttrekker van Leefbaar.

D66 had Leefbaar eerder uitgesloten wegens de alliantie met Forum voor Democratie. Om die blokkade weg te nemen, heeft na Forum-leider Thierry Baudet nu ook Leefbaar-leider Joost Eerdmans zélf toegezegd deze alliantie te verbreken – als Leefbaar in het college komt.

Maar Leefbaar is de kans om het initiatief te nemen bij de formatie al kwijt. Met onder meer GroenLinks aan zet, is een nieuw college zónder Leefbaar niet uitgesloten.