opinie

Opvang in de regio? Nederlands Curaçao ís de regio

Humanitaire crisis Venezuela Het Curaçaose vluchtelingenbeleid krijgt alom kritiek. Maar Nederland maakt zich drukker om de handel met buurland Venezuela dan om de humanitaire crisis daar, schrijft .

Willemstad - de zeeblokkade van Venezuela bracht ook de aanvoer van groente en fruit tot stilstand. Foto Victor Prince / ANP

De meivakantie komt eraan en Schiphol maakt zich op voor de drukte. Van alle vakanties wordt in deze vakantie gemiddeld het meest gekozen voor een vliegvakantie naar een warm land. Een altijd favoriete bestemming is dat stukje Nederland in de tropen, de Nederlandse Antillen, waar het lekker veilig is en je je eigen taal kunt spreken.

Even dreigde er roet in het eten te komen door de zeeblokkade tussen de eilanden en Venezuela. Deze was door Venezuela in januari dit jaar ingesteld om de smokkel van voedsel, olie en goud tegen te gaan. Volgens het regime zou dat de hoofdoorzaak zijn van de economische crisis in dat land. De ABC-eilanden zijn echter voor hun voedselvoorziening grotendeels afhankelijk van importen uit het grote buurland en er dreigde schaarste.

Gelukkig is de blokkade eerder deze maand opgelost door minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD). Hij is naar Caracas gevlogen om een deal te sluiten met het regime van Maduro: de zeeblokkade werd opgeheven en de eilanden kunnen weer bevoorraad worden vanuit het door honger geplaagde Venezuela. In ruil heeft Nederland Venezuela assistentie toegezegd bij de aanpak van smokkelaars.

Humanitaire crisis

Ook de vluchtelingen kunnen door deze deal weer teruggestuurd worden vanuit de overvolle Koraal Specht-gevangenis. Iedere dag maken vluchtelingen de kleine oversteek naar ons koninkrijk om bij aankomst onmiddellijk gearresteerd en in bewaring gesteld te worden, tenzij het ze lukt in de illegaliteit te verdwijnen. Het kleine Curaçao kan de enorme toestroom van vluchtelingen niet aan en premier Eugene Rhuggenaath had Nederland al om financiële bijstand gevraagd voor een menswaardiger opvang.

Nederland weigert dat vooralsnog, omdat het de meeste vluchtelingen niet als zodanig erkent. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR heeft de situatie in Venezuela in maart al uitgeroepen tot humanitaire crisis. Onze minister Blok sloot echter een deal die het terugsturen van de vluchtelingen faciliteert: probleem opgelost.

Intussen vond de topontmoeting van Amerikaanse staten plaats in Lima. Een van de grootste discussiepunten was de crisis in Venezuela. President Maduro was niet uitgenodigd, hij was niet welkom. Op Bolivia en Cuba na veroordeelden alle staten het repressieve regime van president Maduro en stelden het aansprakelijk voor de humanitaire crisis waarin het land zich bevindt.

De Nederlandse positie is op zijn minst vreemd. Ons buurland staat in brand. Terecht is de foto van een brandende demonstrant deze maand World Press Photo-winnaar. Maar Nederland zorgt vooral voor zichzelf. De Nederlandse vakantieganger kan een onbezorgde meivakantie beleven in ons tropische vakantieparadijs, voorzien van voldoende groente en fruit.

Ook het collectief terugsturen van vluchtelingen klopt niet. In Chili, waar ik momenteel verblijf, gebeurde dat ook, maar hier heeft de rechter ingegrepen. Iedereen heeft recht op een individuele beoordeling van zijn aanvraag om toegelaten te worden. Het kan toch niet zo zijn dat andere landen Nederland moeten leren mensenrechten te respecteren?

Niet op ons netvlies

Colombia bouwt vluchtelingenkampen en Brazilië probeert de door Venezolanen overspoelde grensdorpen te ontlasten door mensen elders in het land onder te brengen. Opvang in de regio was altijd onze voorkeursvariant toen het over het Midden-Oosten ging. In dit geval behoort het Koninkrijk der Nederlanden tot de regio, al vergeten we dat soms.

Daarin schuilt onze schizofrenie: als het om vakanties gaat, herinneren we ons dat heerlijke stukje tropisch Nederland, maar verder staat het niet op ons netvlies wanneer we het over wereldpolitiek hebben. De rest van de wereldgemeenschap ziet dat echter anders. De UNHCR heeft zorgen over landen die vluchtelingen uit Venezuela zomaar terugsturen. Zo bezien kan Nederland zich niet onttrekken aan de verantwoordelijkheid die overzeese delen van het koninkrijk naar deze mensen in nood hebben.

Het gaat in dezen niet alleen om de positie van onze regering. Ook om de positie van ons, Nederlanders. Zijn crises en vluchtelingenpolitiek iets wat losstaat van ons vakantiegedrag? Kunnen we ons door het jaar heen opstellen als kritische burgers en die knop omzetten als we op vakantie gaan? Kunnen we huilen bij het zien van een foto van een brandende man en accepteren dat onze regering onderhandelt met het regime dat er verantwoordelijk voor is?