Opstand van verplegers in Zimbabwe

15.000 ontslagen

Ook de opvolger van Robert Mugabe wordt met sociale onrust geconfronteerd in Zimbabwe. Verplegers staan in de frontlinie.

Verpleegkundigen in het Harare Central Hospital. Foto Aaron Ufumeli/EPA

In Zimbabwe is de nieuwe regering van president Emmerson Mnangagwa op ramkoers met verplegers en andere ambtenaren die betere salarissen eisen. Woensdag, op onafhankelijkheidsdag, kondigde de regering aan meer dan 15.000 verpleegkundigen op staande voet te ontslaan omdat ze weigeren een staking voor betere werkomstandigheden te beëindigen. Vakbondskoepel ZCTU heeft nu een nationale staking aangekondigd uit protest tegen „de minachting van arbeiders”. Dit is de eerste serieuze uitdaging voor deze regering sinds de val van president Mugabe in november.

Het massaontslag werd aangekondigd door vicepresident Constantino Chiwenga. Hij is de generaal die in november opdracht gaf regeringsgebouwen in Harare te omsingelen om president Robert Mugabe te bewegen af te treden. De generaal verwijt het medisch personeel mensenlevens in gevaar te brengen. Eerder al voerden artsen in Zimbabwe stakingsacties.

Massa-ontslag

Onder druk van de staking maakte de regering 17 miljoen dollar (bijna 14 miljoen euro) over aan het ministerie van Volksgezondheid. Volgens een brief van de vakbond hebben de verpleegkundigen niets van dat bedrag terug gezien. De 15.000 verpleegkundigen zeggen bovendien geen ontslagbrief te hebben ontvangen.

Het massaontslag is volgens de bonden onwettig en bedoeld om andere ambtenaren te intimideren.

Dit gevecht brengt het charmeoffensief van de regering-Mnangagwa in gevaar. Mnangagwa reist de wereld over om investeerders te overtuigen dat de dictatuur in Zimbabwe nu ten einde is en het land openstaat voor nieuwe betrekkingen.

Lees ook dit stuk over demonstraties die in november plaatsvonden: Iets klopt er niet, aan het protest in Zimbabwe

Het land moet voor komende augustus verkiezingen organiseren waarin de regeringspartij Zanu-PF de val van Mugabe hoopt te verzilveren. De vakbonden brachten Mugabe midden jaren negentig ook in grote problemen met massademonstraties nadat pensioenen niet meer konden worden uitbetaald. De oppositiepartij Movement for Democratic Change (MDC) kwam voort uit die protesten en werd geleid door de in februari overleden vakbondsleider Morgan Tsvangirai.

Minimumloon

De vakbonden vragen om een minimumloon van 600 dollar per maand (484 euro). Veel ambtenaren verdienen slechts de helft van dat bedrag. „Wij zijn zeer teleurgesteld als onderwijzers. De president praat met iedereen, behalve met de arbeiders. Er is niets positiefs aan dit nieuwe regime”, zei de secretaris-generaal van de onderwijsvakbond Raymond Majongwe tegen de oppositiekrant Daily News. De leraren dreigen het voorbeeld van de stakende verpleegkundigen te volgen. De regering wijt de sociale onrust aan politieke spelletjes van de oppositie.

    • Bram Vermeulen