Criminelen in luxe spookwoningen

Malafide woningverhuur

Rotterdam telt honderden ‘spookwoningen’ in chique appartementencomplexen. Criminelen verstoppen er drugs, geld en wapens.

De kop van Rotterdam-Zuid gezien vanuit de lucht. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Een landelijk verhuurbedrijf voor duurdere woningen bleek in Rotterdam-Zuid ook ‘spookwoningen’ aan zware criminelen te verhuren. De eigenaren, een 53-jarige vrouw en haar 54-jarige partner uit Wassenaar, werden op 9 april aangehouden. Naast de administratie nam de politie 57.000 euro, een Porsche en een BMW plus anderhalve kilo hasj en patronen in beslag.

Het gaat om ondermijning en dat tolereren we niet

De klanten van het bedrijf betaalden de huur contant in grote bedragen en schreven zich niet in bij de gemeentelijke basisadministratie. In meerdere huurwoningen vond de politie grote partijen harddrugs en hennepkwekerijen, 92.000 euro, vuurwapens en munitie, vertelt officier van justitie Petra Willemse.

Alleen al in Rotterdam zijn er honderden van dit soort spookwoningen in luxueuze appartementencomplexen en woontorens, waarschuwden politie en justitie donderdag op een persconferentie in Rotterdam. Ze worden niet echt bewoond, maar gebruikt door vermogende criminelen voor illegale activiteiten, als safehouse (schuiladres) en voor de opslag van geld, wapens en drugs. Elektriciteit en internet worden vaak betaald door verhuurder of bemiddelaar.

Sportschool

„Luxueuze appartementencomplexen bieden criminelen anonimiteit”, verklaart Arjan de Zwart, diensthoofd regionale recherche in Rotterdam. „Je rijdt via een inpandige parkeergarage zo naar binnen. Je komt met de lift direct uit bij je appartement. En je hebt er allerlei faciliteiten, zoals een sportschool, zodat je niet naar buiten hoeft.”

In Amsterdam worden veel sociale huurwoningen illegaal onderverhuurd. Dankzij opsporing kwamen de laatste jaren duizenden huizen weer ‘vrij’. NRC liep een avond mee met de woonfraudehandhavers van Ymere.

Het fenomeen spookwoning is sinds een paar jaar bij de politie in beeld, en het patroon wordt steeds duidelijker, volgens De Zwart. „De georganiseerde misdaad professionaliseert”, zegt hij. „Bij spookbewoning gaat het om malafide verhuurbemiddelaars die woonruimte ter beschikking stellen. Zij maken zich zo schuldig aan ondermijning, zoals witwassen [van huurpenningen]. Dat tolereren we als overheid niet.”

Het opsporen van safehouses gaat via bureauonderzoek en observatie van „verdachte gedragingen”, zegt De Zwart. In januari vorig jaar zagen agenten bijvoorbeeld een auto met hoge snelheid een parkeergarage van een luxe appartementencomplex in Rotterdam-Zuid binnenrijden. De inzittenden, een 43-jarige en een 33-jarige man, legden verklaringen af die elkaar weerspraken. Het onderzoek leidde weer naar een ander appartement op Zuid. Daar vond de politie wapens, een geluiddemper en munitie plus anderhalve kilo harddrugs.

Tot nu toe zijn slechts enkele malafide verhuurders opgepakt, zegt de politie, om over vervolging maar niet te spreken. In Amsterdam is vorig jaar wel een vrouw veroordeeld voor verhuur aan (drugs)criminelen. Ze kreeg 240 uur werkstraf, een maand cel voorwaardelijk en 25.000 euro boete voor, in juridische termen, schuldwitwassen en mensensmokkel. Haar advocaat wil nu geen commentaar geven.

Gemeenten kunnen malafide verhuurders ook naheffingen, aanslagen en boetes opleggen. Vorig jaar deelde de Rotterdam 78.500 euro aan bestuurlijke boetes uit voor spookwoningen. Het stel uit Wassenaar dat deze maand is opgepakt heeft een boete van 24.000 euro gekregen.

Verborgen ruimtes

In de auto’s en huurwoningen die criminelen gebruiken, worden vaak verborgen ruimtes aangetroffen om drugs, wapens en geld in te verstoppen. In één spookwoning was bijvoorbeeld een verschuifbare vuilnisbak aan een muur bevestigd, waar een verborgen ruimte achter was gebouwd.

Vorig jaar heeft de politie in Rotterdam in tientallen auto’s verborgen ruimtes aangetroffen. De eigenaar van een garagebedrijf in Rotterdam-West werd vorig jaar aangehouden nadat hij door rood was gereden. Zijn auto bleek twee verborgen ruimtes te hebben, waar tassen met 40.000 euro in zaten. In zijn garage vond de politie nog een auto met een verborgen ruimte plus cocaïne. Het pand werd een half jaar gesloten.