Xi vuurt ditmaal met scherp

China-Taiwan-VS

Wapengekletter in de Straat van Taiwan. China wil zijn doelen op vreedzame wijze bereiken, maar gaat militair geweld niet uit de weg.

De Taiwanese marine oefende vorige week vrijdag voor de kust. President Tsai Ing-wen woonde de manoeuvres bij. Foto Taiwan Military News Agency / EPA

Met een militaire oefening in de Straat van Taiwan heeft China woensdag een nieuwe ronde van wapengekletter met het afvallige Taiwan afgerond. Daarbij werd, in opdracht van president Xi Jinping, met scherp geschoten. Dat is voor het eerst sinds de Taiwanese verkiezingen van januari 2016, toen Tsai Ing-wen tot president werd gekozen.

Beijing kondigde de manoeuvres in de Straat van Taiwan vorige week onverwachts aan. Dat gebeurde nadat president Tsai zich vrijdag had vertoond aan boord van een torpedobootjager tijdens een grote Taiwanese marine-oefening. Daaraan deden ook gevechtsvliegtuigen mee, maar er werd niet met scherp geschoten.

Dat president Tsai zich genoodzaakt voelde te laten zien dat Taiwan zich heel goed kan verdedigen, was weer een reactie op de grootschalige vlootoefening die China daags ervoor hield in de Zuid-Chinese Zee. Bij die gelegenheid vertoonde president Xi zich in camouflagepak op een van de schepen om te zien hoe er vliegtuigen opstegen van het Chinese vliegdekschip de Liaoning. Dat schip kocht Beijing eind jaren ’90 van Oekraïne.

Volgens staatskrant Global Times zijn de Chinese oefeningen bedoeld als waarschuwing aan het adres van de VS om zich niet met de „interne aangelegenheden” van China te bemoeien. China eist van al zijn diplomatieke partners dat zij het één-China-beleid onderschrijven. Ook de VS hebben zich daaraan geconformeerd: Taiwan en China maken in die visie beide deel uit van één groot China, en is alles wat Taiwan aangaat per definitie een interne aangelegenheid.

China ziet vooral gevaar in de combinatie Tsai-Trump. Tsai is een uitgesproken voorstander van meer onafhankelijkheid, Trump maakt regelmatig duidelijk dat hij haar standpunt ondersteunt. Het begon ermee dat hij in 2016 een telefoontje accepteerde van Tsai die hem feliciteerde met zijn verkiezingszege. Dat is heel ongewoon voor een Amerikaanse president. Ook suggereerde hij dat hij het één-China-beleid zou willen herzien.

Wat China op dit moment vooral steekt, is dat Trump in maart met een nieuwe wet kwam die het hoge Amerikaanse ambtsdragers toestaat om officiële bezoeken aan Taiwan te brengen. Voorheen was dat niet gebruikelijk. Trump is ook veel soepeler dan Obama in het toestaan van wapenleveranties aan Taiwan. Onlangs werden er nog contracten getekend voor de levering van technologie voor het bouwen van onderzeeërs.

Het brengt zichzelf ten val

De Global Times waarschuwt Taiwan dat het niet verstandig is om op bescherming van de VS te gokken. Taiwan moet niet denken dat het dan onbestraft naar onafhankelijkheid kan streven. De krant voert een militair expert op, die zegt: „Het eiland is op defensiegebied veel zwakker dan het vasteland. Als Taiwan probeert om zichzelf te behouden door zich in de armen van de VS te werpen, dan is de kans groter dat het zelf ten val wordt gebracht.”

Xi bracht vorige week op een top in Bo’ao, op het Chinese eiland Hainan, de boodschap dat China zijn economie verder wil openen en dat het geen agressieve bedoelingen heeft. Xi wil met iedereen samenwerken om zijn plannen te realiseren. Met het machtsvertoon in de Zuid-Chinese Zee gaf de president het signaal af dat China sterk genoeg is om desnoods ook militair af te dwingen wat het nastreeft.

Die boodschap geeft China nu aan Taiwan. Een analist zegt in Global Times: „Het vasteland reageert fel op separatistische Taiwanese krachten, maar de Taiwanese bevolking behandelt het als familieleden. Die krijgen een voorkeursbehandeling.”