OM geeft 4,3 miljoen niet terug aan stichting

Geloofsgemeenschap Justitie legde in 2016 bij onderzoek naar een Noorse Broeder beslag op miljoenen. Een goededoelstichting wil dat geld terug.

Het Brunstad Conference Center in het Noorse Vestfold. Op de voorgrond vakantiehuisjes. Het centrum is eigendom van kerkgenootschap Noorse Broeders. Foto Dorothy Vedvik, Oslofjord Convention Center AS

Het Openbaar Ministerie weigert 4,3 miljoen euro terug te geven aan een omstreden goededoelenstichting van de Noorse broeders. Volgens het OM staat nog niet vast van wie de miljoenen zijn, en op welke manier het geld ooit bij de stichting van de sektarische geloofsgemeenschap is beland.

Dat blijkt uit een klaagschrift van de stichting Hippo Mundo Charity (HMC), ingediend bij de rechtbank Gelderland. HMC eist dat het OM het conservatoir beslag op de miljoenen opheft. Het beslag is in 2016 gelegd in een fraudeonderzoek tegen een ex-broeder, Jonathan van der L. HMC deed aangifte tegen hem. Hij zou 8 miljoen euro gestolen hebben.

Na zijn arrestatie kwam de geloofsgemeenschap zelf in opspraak. NRC publiceerde informatie die de FIOD in beslag nam. Daarin zaten aanwijzingen voor fraude, witwassen, kinderarbeid en zelfverrijking van de leiders. De broeders zetten ook fiscale constructies op om zo min mogelijk belasting te betalen, of om aftrekposten te creëren. Drie stichtingen, waaronder HMC, misbruikten hun ANBI-status die goede doelen fiscale voordelen biedt. De Belastingdienst trok daarop met terugwerkende kracht tot 2010 de ANBI-status in. Daartegen is HMC in beroep gegaan.

In het klaagschrift zegt HMC recht te hebben op de miljoenen, ook al om een dreigende naheffing te kunnen betalen. Wordt het beslag niet opgeheven, dan zou faillissement kunnen volgen.

Volgens officier van justitie Edo Edens is het fraudeonderzoek nog niet afgerond. Ook staat „geenszins vast” wie de rechthebbende is en is „onduidelijk op welke wijze en onder welke titel de gelden bij uw cliënten zijn gekomen”, zo staat in het klaagschrift.

HMC wilde geen commentaar geven.