Recensie

Neoliberalisme maakt meer kapot dan je lief is

Actuele dans

Grotesk is Deux mille dix sept zeker, maar humor is bij de belangrijke Franse choreograaf Maguy Marin ver te zoeken, evenals originele gedachten.

‘Deux mille dix sept’ door Compagnie Maguy Marin.

We leven in een decadente, corrupte, onrechtvaardige wereld en dat komt allemaal door het grootkapitaal!

In het kort is dat de boodschap die Maguy Marin (1951) haar publiek meegeeft in Deux mille dix sept. In anderhalf uur toont Marin, een van de grote namen in de Franse danswereld, alles wat haar tegenstaat aan onze tijd, van consumentisme tot managerscultuur. Anders gezegd: neoliberalisme maakt meer kapot dan je lief is.

Geen origineel thema, en ook niet nieuw voor Marin, die sinds haar doorbraak in de jaren tachtig een uitgesproken politiek oeuvre heeft gecreëerd. Salves (2010) was bijvoorbeeld een hilarische verbeelding van het failliet van de grote ideologieën. Ter gelegenheid van de 200ste verjaardag van de Franse revolutie trakteerde Marin haar landgenoten in 1989 op een kritische evaluatie van de idealen van weleer: liberté, égalité, fraternité. Het werd haar niet in dank afgenomen.

In 2017 was er alle reden om alleen maar mismoediger te worden, bozer ook. Deux mille dix sept begint onschuldig, met een reidans voor negen dansers. Maar dan trekt Marin van leer, op een loeiharde soundscape. In een Bauschiaanse scène showen en bewonderen de negen uitbundig hun luxe aankopen, van zonnebril en designhondje tot nieuwe neus. Hun hoofddeksels zijn versierd met een kerncentrale, een wolkenkrabber, een kerk, een tank.

Zij zijn de oligarchen, de multinationals die ongebreideld feestvieren in dit neoliberale tijdperk. Die gewetenloze dictators omkopen. Die weerloze werknemers uitbuiten. En slachtoffers maken met hun geldzucht en machtswellust, zoals wordt gesymboliseerd door grafzerken met namen van mensen en landen. Et cetera.

En alsof de boodschap nog niet duidelijk genoeg is, worden op de graven dollartekens geplaatst. Ten slotte wordt een ‘wall of shame’ gebouwd met de namen van al die slechteriken: Trump natuurlijk, en Buffet, Berlusconi, meerdere Russen en Chinezen.

Eerder was Marin ook wel pamflettistisch, maar het werk bleef krachtig dankzij groteske humor en absurditeit. Grotesk is Deux mille dix sept zeker, maar humor is ver te zoeken, evenals enige originele gedachte. De consequente opbouw in traag uitgesponnen scènes is sterk, sommige beelden ook, maar met simpelweg stellen dat de wereld verrot is, maak je geen interessant theater.

    • Francine van der Wiel