‘Kabinetsplan gehandicapten leidt niet tot meer banen’

CPB Werkgevers mogen gehandicapten straks minder dan minimumloon betalen, wil het kabinet. Dat levert geen banen op, zegt het Centraal Planbureau.

Voor voltijds werkende gehandicapten wordt werk juist minder lonend. Foto Piroschka van de Wouw/ANP

Het kabinetsplan om gehandicapten onder het minimumloon te laten betalen, levert naar verwachting nagenoeg geen extra werkgelegenheid op. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) in een dinsdag verschenen notitie.

De CPB-berekening is een tegenvaller voor staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken, VVD). Tot nu toe beargumenteerde zij dat deze regeling kan leiden tot meer werk voor gehandicapten, omdat het voor werkgevers eenvoudiger en goedkoper wordt om hen in dienst te nemen.

Nu moeten werkgevers hun werknemers met een handicap nog een volledig loon betalen, ook al is vastgesteld dat zij minder productief zijn – achteraf krijgt de werkgever een subsidie om daarvoor te compenseren. Dat wil het kabinet veranderen: straks betalen werkgevers alleen voor die lagere productiviteit. De werknemer moet zelf een loonaanvulling regelen bij de gemeente, vanuit de bijstand. De nieuwe regeling, die op termijn een besparing van 500 miljoen euro moet opleveren, geldt alleen voor nieuwe arbeidscontracten.

‘Goedkoop en makkelijk’

Het CPB erkent dat het nieuwe systeem makkelijker en goedkoper is voor werkgevers. Zo hoeven zij straks geen werkgeverspremies en pensioen meer te betalen. Dat heeft een positief werkgelegenheidseffect.

Ook verwacht het CPB dat in deeltijd werkende gehandicapten gemotiveerd worden om meer te gaan werken. De loonaanvulling uit de bijstand wordt hoger naarmate iemand meer uren heeft gewerkt.

Maar voor voltijds werkende gehandicapten wordt werk juist minder lonend. Zij krijgen straks het wettelijk minimumloon. Nu krijgen zij vaak een cao-loon dat hoger is.

Volwassen gehandicapten die nog bij hun ouders wonen, of een werkende partner hebben, gaan er het meest op achteruit. Zij krijgen geen gemeentelijke loonaanvulling, waardoor zij alleen worden betaald voor hun productiviteit. Daardoor zakken ze onder het minimumloon en is het minder lonend om te werken.

Er zijn dus positieve én negatieve werkgelenheidseffecten, concludeert het CPB, die je tegen elkaar kunt afstrepen. „Als ik er een cijfer op zou plakken is het effect ongeveer nul”, zegt CPB-onderzoeker Patrick Koot.

Staatssecretaris Van Ark wil nog niet reageren. Ze wil eerst in debat met de Tweede Kamer. Wel zegt haar woordvoerder dat er nog meer argumenten zijn voor de nieuwe regeling. Bijvoorbeeld dat parttime werken meer gaat lonen. En dat werkgeversverenigingen VNO-NCW en MKB-Nederland hier om hebben gevraagd. Zij moeten uiteindelijk de banen creëren.

Vorige week had het College voor de Rechten van de Mens al kritiek op de nieuwe regeling, omdat die op gespannen voet zou staan met internationale mensenrechtenverdragen.

    • Christiaan Pelgrim