Column

Een Nederlandse topthriller, met wat hulp van Hitchcock

Vaak kampen Nederlandse series met een te schematische scenario, maar De 12 van Oldenheim zit volgens magnifiek in elkaar.

Noortje Herlaar en Nasrdin Dchar in De 12 van Oldenheim

Traditioneel is zondag voor televisie ook wat betreft dramaseries een topavond. Dit voorjaar worden de kijkcijfers van de kwalitatief wat tegenvallende advocatenserie Zuidas (BNNVARA) op NPO3 week na week overtroffen door die van De 12 van Oldenheim bij RTL4: ruim over het miljoen. Daar zijn goede redenen voor, zoals valt te constateren bij streamingplatform Videoland, dat de complete twaalfdelige serie al bijna een jaar uitzendt.

Zowel Zuidas als De 12 van Oldenheim lijdt aan een klassiek euvel van de Nederlandse serie: de acteurs, van wie Noortje Herlaar, Guy Clemens en Tine Joustra in beide producties figureren, zijn veel beter dan de krakkemikkige dialogen en het soms te schematische scenario. Maar in de RTL-serie is dat minder erg, want De 12 van Oldenheim is wat in de filmwereld genre heet: laten we zeggen, zonder in details te treden, een psychologische thriller met mogelijk bovennatuurlijke elementen. En de constructie van die thriller steekt magnifiek in elkaar, dankzij scenaristen Lex Passchier en Martin van Steijn.

Beiden ‘maakten meters’ in de soap Goede Tijden, Slechte Tijden, maar Passchier (de Nederlandse stem van SpongeBob SquarePants) studeerde ook af als filmwetenschapper op het werk van Alfred Hitchcock en schreef meerdere toneelstukken geïnspireerd door The Master of Suspense.

De trailer van De 12 van Oldenheim.

De serie bevat vele vernuftige ‘red herrings’, opzettelijke dwaalsporen in een thriller, er is het thema van de ten onrechte beschuldigde die moet bewijzen dat hij het niet gedaan heeft, en in de slotaflevering is een beroemde Hitchcock-film wel heel prominent aanwezig: ik zeg niet welke, want dat zou veel te veel weggeven.

Net als Twin Peaks

De titel De 12 van Oldenheim doet misschien een kinderserie verwachten, maar niets is minder waar. Het verloop van de gebeurtenissen is voor Nederlandse begrippen ongekend gruwelijk. Het begint met de verdwijning van een 16-jarig meisje, en net als in Twin Peaks blijken de bewoners van haar dorp stuk voor stuk vele geheimen met zich mee te dragen. Er is ook sprake van een auto-ongeluk in het verleden, dat vetes tussen families veroorzaakt. Dan denk je: dit is een verbeterde versie van de eerdere RTL-serie Zwarte Tulp, die zich twee seizoenen lang afspeelde in een dorp van bollenkwekers. Maar deze vertelling gaat veel verder, en doet ons belanden in de paranormale sferen van The Leftovers en Les revenants. Of is dit ook rode haring, zoals het vleugje Homeland dat tegen het einde nog even opduikt?

De twee regisseurs, Anne van der Linden (8 afleveringen) en Remy van Heugten (4 afleveringen), zijn er wonderwel in geslaagd om een ensemble te smeden van het ruim dozijn absolute topacteurs die de bevolking van het fictieve dorp Oldenheim moeten voorstellen. In werkelijkheid is Oldenheim het Utrechtse Harmelen, waar in een ijzige winter 70 procent van de opnamen plaats vonden. Ook de locatie, tussen dorpse kneuterigheid en de suggestie van neo-romantische horror, is een personage geworden in deze bewonderenswaardige productie van Endemol Shine.

Willen we in Nederland werkelijk de kant op gaan van Scandinavië en Vlaanderen met volwassen series in het thrillergenre, dan is dit een grote stap in de goede richting. Het is nog niet het niveau van het Belgische Tabula Rasa, maar dat moet op deze manier zeker gehaald kunnen worden. We hebben de ervaren acteurs, technici en regisseurs, die vaak hun sporen hebben verdiend in talloze eerdere, minder ambitieuze series. Nu nog iets meer raffinement in de uitwerking van de scenario’s, graag.

De 12 van Oldenheim. Creatief producent: Lex Passchier en Gerd Jan van Dalen. Afl 1-12, elke zondagavond op RTL4, integraal op Videoland.