Drifter’, de installatie van Studio Drift met een zwevend blok beton, op de kunstbeurs Armory in New York.

Foto Pace Gallery

Met Studio Drift dromen van zwevende blokken beton

Design Deze week opent de eerste museale solotentoonstelling van Studio Drift, in het Stedelijk Museum Amsterdam. „We willen bewijzen dat met energie de meest bizarre ideeën werkelijkheid kunnen worden.”

Wat betreft scheppingskracht wedijveren met God zelf – Lonneke Gordijn (1980) en Ralph Nauta (1978) koesteren geen kleine ambities.

De oprichters van Studio Drift, oud-studenten van de Design Academy Eindhoven, maakten de afgelopen tien jaar internationaal naam door natuur en techniek met elkaar te verbinden in steeds grotere, sciencefiction-achtige sculpturen, installaties en performances.

Op hun eerste museale solotentoonstelling, vanaf 25 april in het Stedelijk Museum Amsterdam, zullen de belangrijkste van hun creaties te zien zijn. Het belooft de meest hightech show uit de geschiedenis van het museum te worden.

Uiteraard zal er aandacht zijn voor Studio Drifts claim to fame: lichtsculpturen waarbij met engelengeduld het pluis van paardenbloemen op ledlampjes is gelijmd. Bezoekers krijgen ook zogenoemde augmented reality voorgeschoteld: met een speciale bril schuiven hologrambeelden over een installatie van betonnen elementen. Het resultaat is bos met stenen zuilen, die als riethalmen meedeinen op de wind.

Franchise Freedom, een wolk met 300 lichtgevende drones die Studio Drift in december op een avond als een zwerm spreeuwen boven het strand van Miami liet vliegen, wordt een videoregistratie vertoond. Al sluiten Gordijn en Nauta niet uit, dat die spectaculaire performance gedurende hun expositie herhaald zal worden op het Museumplein in Amsterdam.

Maar de grote aandachtstrekker van hun tentoonstelling wordt vermoedelijk de illusionaire installatie Drifter. Vier maanden lang zal door het Stedelijk een enorm blok beton zweven, een installatie waarmee Studio Drift vorig jaar op de kunstbeurs Armory in New York de show stal.

In een gesprek leggen Lonneke Gordijn en Ralph Nauta uit wat hen beweegt. De locatie is hun grote studio in Amsterdam-Noord, waar ze met twintig werknemers hun lichtsculpturen en installaties assembleren.

Lonneke Gordijn en Ralph Nauta. Foto J.W. Kaldenbach

Wat hopen jullie bij de museumbezoekers teweeg te brengen?

Lonneke Gordijn: „Ik hoop dat het een tentoonstelling wordt die mensen eerder met hun gevoel verbindt dan met hun intellect.”

Ralph Nauta: „We laten twee werelden versmelten: natuur en techniek. Hopelijk worden bezoekers daar niet bang van en verlaten ze het museum met het idee dat Studio Drift probeert een wereld te creëren die meer in balans is.”

Een wereld waarin beton kan zweven?

Hij: „Ja, ons werk gaat over durven dromen. We willen bewijzen dat met energie de meest bizarre ideeën werkelijkheid kunnen worden.”

Vertel eens hoe dat gaat.

Zij: „Ralph vroeg zich opeens hardop af of we een stuk beton konden laten zweven. Een idee dat zich in ons hoofd vastzette. We wisten al snel hoe we het konden realiseren. Maar het heeft lang geduurd voor we de benodigde technologie hadden gevonden.

„Pas later realiseerden we ons waarom Drifter zo’n sterk beeld is. We lazen in een geschiedenis van beton dat Thomas More in 1516 al droomde van een materiaal waarmee huizen met dunne wanden en grote ramen konden worden gebouwd. Vijfhonderd jaar later staat onze hele wereld vol met beton. Nu voelt een vliegend betonblok als utopisch. Maar misschien kan het over vijfhonderd jaar wel.”

Wat verbeeldt dat zwevende blok?

Zij: „Passen al die betonnen kubussen wel goed bij mensen? Onze Drifter wil uit het grid, zijn eigen weg gaan.”

Hij: „We moeten ervoor blijven vechten dat techniek de mens dient en de natuur ten goede komt. En niet een nieuwe, gekke levensvorm wordt die de mens voorbij rent.”

Zij: „Ons werk is een pleidooi om eerst de vraag te stellen waar we heen willen, om daar dan de techniek bij te ontwikkelen. Willen we de hele dag naar een scherm kijken, een digitale laag over onze wereld heen hebben? Nee, toch? Wij onderzoeken waar de meerwaarde van techniek ligt. En of er wel een meerwaarde is.”

Verander je de wereld daarmee?

Hij: „Onze inzet is ook om in contact te komen met mensen die bezig zijn nieuwe technieken te ontwikkelen. Als het lukt om tijdig met hen aan tafel te komen, kunnen we wijzen op de waarde van creatieve input. In een vroeg stadium kan dan rekening worden gehouden met de sociale impact van nieuwe technieken.”

Stoel uit ‘Ghost Collection’ (2008): lasergeprinte stoel in plexiglazen behuizing. Foto Studio Drift

Met wie zouden jullie graag in gesprek komen?

Zij: „Met NASA. Daar kijken ze heel ver in de toekomst.”

Hij: „Ik zou graag eens met Elon Musk [de oprichter van Tesla en SpaceX, red.] in zijn hot tub over de toekomst willen praten.”

Het gesprek met de oprichters van Studio Drift lijkt onder stroom te staan. Gordijn en Nauta onderbreken elkaar regelmatig, vaak met een zucht of een stekeligheid. Die spanning tussen hen beiden is er altijd geweest, zegt Nauta.

Is die wrijving productief?

Hij: „Ja. Die voortdurende botsingen zijn dodelijk vermoeiend, maar ze geven tegelijk energie. Lonneke en ik kunnen eindeloos debatteren. Als we het eindelijk eens zijn is het goed.”

Zij: „Ons werk is het punt waar we het wél eens zijn. Die spanning betekent ook dat het ons zeer kan schelen waarmee we bezig zijn.”

Hij: „Het is frustrerend, maar Lonneke is de enige in de wereld die mijn werk kan beoordelen op een voor mij waardevolle manier. Als ik er met haar uitkom, maakt het me geen mallemoer meer uit wat de rest van de wereld vindt.”

Zij: „Ralph en ik hebben zoveel conflicten gehad omdat we dachten dat we zo hetzelfde waren. Pas de afgelopen jaren hebben we ontdekt hoe tegengesteld we zijn. We zijn heel complementair. En daar ben ik blij om. Zonder zijn houding zouden de dingen misschien te veel mijn kant op gaan en te zijig worden.”

Hij: „Voor elke succesvolle creatief is het moeilijk om bij zichzelf te blijven. Zonder Lonneke zou ik mezelf sneller verliezen. Zij trekt me naar beneden.”

Met een lach voegt Nauta daaraan toe: „En misschien trek ik haar ook wel een beetje mee omhoog.”

Studio Drift heeft recent internationaal grote successen geboekt. Hoe komt dat?

Zij: „Onze vaste galerie, Carpenters Workshop in Londen, zit in de designhoek. We zijn op zoek gegaan naar een andere context, ook een galerie in de kunst. We zijn bij Pace in New York uitgekomen.”

Hij: „De grenzen tussen kunst en design lopen minder door elkaar dan vaak wordt beweerd. Beide werelden hebben er belang bij om de scheiding intact te houden. Het gaat allemaal om controle. We zijn er met gestrekt been in gegaan en hebben doorgezet. Met Pace erbij zijn we nu in twee werelden actief.”

Het geeft een bevrijdend gevoel, zegt Lonneke Gordijn, dat steeds meer mensen begrijpen waarmee Studio Drift bezig is, of het nu een lamp is of een zwevend blok beton. En dat zwevende blok in het Stedelijk is slechts een tussenstap, zegt ze. „Onze droom is om in Londen, in de hal van Tate Modern, meerdere, nog veel grotere brokken tegelijk te laten zweven.”

Ralph Nauta knikt tevreden. Voor een keer is hij het meteen met zijn zakenpartner eens.

    • Arjen Ribbens