Trine Dyrholm en Sandor Funtek als Nico en haar zoon Ari in ‘Nico, 1988’.

‘Geen verlopen, vette junk. Een overlever’

Susanna Nicchiarelli Nico was Andy Warhols sixties-icoon. Maar hoeveel films gaan over iconen van middelbare leeftijd, zoals ‘Nico, 1988’, vraagt regisseur Nicchiarelli zich af.

De eerste keer dat filmmaakster Susanna Nicchiarelli een nummer van Nico hoorde dat niet van The Velvet Underground was, was ‘These Days’ van haar eerste soloalbum Chelsea Girl (1967). Het Duitse supermodel avant la lettre, Andy Warhol-muze, actrice en zangeres had net meegewerkt aan het debuutalbum van de Amerikaanse experimentele rockband. Maar haar eerste eigen plaat bleek net zo swingend en schrijnend.

Nicchiarelli: „‘These Days’ werd geschreven door een piepjonge Jackson Browne, en Nico was pas in de twintig toen ze het zong, maar je zou het met al z’n berusting en melancholie het nummer kunnen noemen dat mijn film Nico, 1988 heeft geïnspireerd. Het is een song over een vrouw die terugkijkt op haar leven, en daarmee in het reine probeert te komen.”

Wie was Nico? Lees hier Nico vond de ‘junkie chic’ uit

De film over het laatste jaar van de in 1938 als Christa Päffgen in Keulen geboren Nico moest een film als een muziekalbum worden: „Gestructureerd rond haar laatste tournee langs de grenzen van Europa, en haar beslissing om definitief af te kicken van de drugs. Een film over een vrouw die zich halverwege haar leven heruitvindt, zoals zoveel mensen van die leeftijd. Als ze niet was verongelukt, wat het geheel natuurlijk iets heel tragisch geeft.”

Nico, 1988 is een road movie, veel meer dan een biopic”, vertelde Nicchiarelli eerder dit jaar op het filmfestival van Rotterdam, waar haar film in het bijzijn van hoofdrolspeelster Trine Dyrholm (bekend uit Festen) z’n Nederlandse première beleefde. „Een film over het decadente en grauwe Europa van vlak voor de val van de Muur, een karakterstudie van een weerbarstige vrouw die zoveel meer was dan het graatmagere Warhol-meisje uit de jaren zestig. En ja, voor een deel ook een rehabilitatie. De muziek die ze bijvoorbeeld voor de films van haar geliefde maakte, filmmaker Philippe Garrel, was onverschrokken. Haar eigen platen en optredens waren van grote invloed op muzikanten na haar.”

Het allerbelangrijkste voor Nicchiarelli was dat het geen fanfilm of relikwie voor Nico-adepten zou worden: „Weg met die clichés. Het is veel universeler dan dat. Weet je wel hoe weinig films er over vrouwen van middelbare leeftijd worden gemaakt? Over mensen halverwege hun leven? Nico moet leren omgaan met dromen die ze niet meer kan vervullen. Ze wordt achtervolgd door de spoken van het verleden, van de Tweede Wereldoorlog. We hebben haar als het ware heruitgevonden. Daarom was het voor mij ook een zegen dat Trine niet op Nico leek. Ze verbeeldt en belichaamt Nico’s oerkracht. Nico was geen verlopen vette junk die in de vergetelheid was geraakt, zoals Andy Warhol zei, maar een overlever.”