Brussel opnieuw zeer kritisch over Turkije

In een voortgangrapport over de toetreding van de Turken tot de EU krijgt het land er flink van langs. Toch blijven de onderhandelingen lopen.

Een aanhanger van de Turkse oppositie demonstreert maandag in Istanbul tegen het besluit van de regering om de noodtoestand in stand te houden. Foto Emrah Gurel/AP

De Europese Commissie heeft zich opnieuw bijzonder kritisch uitgelaten over de situatie in Turkije. Het land drijft steeds verder af van Europa, stelt de Commissie in een dinsdag verschenen voortgangrapport over de toetreding van de Turken tot de EU.

De kritiek uit Brussel richt zich met name op de nasleep van de verijdelde Turkse staatsgreep in 2016. Sindsdien geldt de noodtoestand. Daardoor hebben volgens de Commissie de mensenrechten in Turkije het flink moeten ontgelden. Dat geldt ook voor onder meer de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van de rechtspraak. “Turkije moet de noodtoestand onmiddelijk opheffen”, vindt de Commissie.

‘Autocratie en alleenheerschappij’

Het is niet de eerste keer dat de EU commentaar levert op Turkije. In een eerder voortgangrapport, dat uitkwam in november 2016, was de Commissie al even negatief. Ook dat verslag waarschuwde voor een “serieuze achteruitgang van de rechtsstaat”. Vorig jaar maart verkondigde de Raad van Europa dat Turkije op weg was naar “autocratie en alleenheerschappij”. De Raad doelde op het referendum dat een maand later zou zorgen voor een versteviging van de machtspositie van president Erdogan.

Anders dan de alarmerende woorden uit Brussel doen vermoeden, willen de EU-lidstaten de sinds 2005 lopende toetredingsonderhandelingen met Turkije nog niet afbreken. Het land is belangrijk voor Europa, met name vanwege zijn rol bij het indammen van de migratiestroom richting Oost-Europa. In het rapport geeft de Commissie Turkije dan ook een compliment voor het opvangen van bijna vier miljoen vluchtelingen in 2017.

Tussen Nederland en Turkije zijn de betrekkingen het afgelopen jaar erg verslechterd. Eerder dit jaar besloot Nederland zijn ambassadeur terug te trekken.

Ook de Turkse vicepremier Bekir Bozdag benadrukte dinsdag dat Turkije nog altijd lid wil worden van de EU. “We zijn niet van plan onze aspiraties op te geven”, zei hij volgens persbureau AP.

Bozdag is het niettemin oneens met het voortgangsrapport. Volgens de vicepremier mochten andere landen die economisch en politiek gezien minder ontwikkeld zijn dan Turkije, wel lid worden. “De EU is niet eerlijk”, zei hij. “Het is niet zo dat Turkije zich van Europa weg beweegt. Het is meer dat de EU niet onpartijdig optreedt.”

    • Vincent Sondermeijer