‘Bo-rent haalde roetfilters uit busjes’

Luchtvervuiling

Verhuurder Bo-rent heeft expres roetfilters onder honderden busjes weg laten halen om geld uit te sparen, meldt EenVandaag. Controle op roet is mager.

Bo-rent geeft toe dat het busjes zonder roetfilters heeft rondrijden. Maar het bedrijf ontkent dat het zelf de filters heeft laten weghalen. Foto Dijkstra BV

Het scheelt onderhoud, gedoe, geld. Verhuurbedrijf Bo-rent heeft massaal roetfilters uit bestelauto’s verwijderd om kosten te besparen, meldt actualiteitenprogramma EenVandaag. Het programma deed een kleine steekproef bij zes locaties. Van de negen gehuurde Mercedes-Benz Sprinter- bestelwagens reden er zeven rond zonder roetfilter.

Bij alle Sprinters heeft Bo-rent het filter laten vervangen door een „op maat gemaakte uitlaatpijp”. Dat vertelde de – niet bij naam genoemde – garage die hielp bij het verwijderen van de roetfilters tegen EenVandaag. De garage zou ook de software van „honderden” auto’s hebben laten aanpassen, zodat de foutmelding op het dashboard verdween. De directeur van het bedrijf Topcats, gespecialiseerd in roetfilters, meldde bovendien dat het via een tussenpersoon 750 roetfilters kreeg aangeboden, afkomstig uit busjes van Bo-rent. „Vaak filters uit nieuwe wagens met nog geen tien kilometer op de teller.”

Georganiseerde diefstal

Bo-rent, de grootste verhuurder van Nederland, wilde niet reageren op vragen van NRC. Wel gaf het bedrijf tegen EenVandaag toe dat het busjes zonder roetfilters heeft rondrijden. Maar het ontkent dat het zelf de filters zou hebben laten weghalen. In een reactie: „Wij hebben geen roetfilters verwijderd, maar helaas zijn we wel meerdere malen het slachtoffer geworden van georganiseerde diefstal waarbij grote partijen roetfilters onder onze bussen vandaan zijn gestolen.” Hoe de software dan kon worden aangepast, is niet duidelijk.

Roet en fijnstof zijn bijzonder schadelijk voor de gezondheid. Per jaar sterven zo’n 12.000 mensen voortijdig door luchtvervuiling, waar roet en fijnstof flink aan bijdragen. Vooral dieselmotoren stoten die stoffen veel uit. Daarom mogen busjes en personenauto’s niet zonder roetfilter rijden – in ieder geval niet als ze dan niet meer aan de voor hen geldende uitstooteisen voldoen. Roetfilters zijn efficiënt: zonder filters stoten auto’s en busjes tot vijftig keer meer roet en fijnstof uit.

De wetgeving is laat. Ondanks de bewezen effectiviteit is het pas sinds 1 oktober 2017 verboden om filters die in de auto zijn gemonteerd te verwijderen, laat wegautoriteit RDW weten. Het verwijderen geldt als een aanpassing aan de constructie, en daar moet de RDW toestemming voor geven.

Ook pas vanaf 20 mei dit jaar worden auto’s die geen verplicht filter hebben, afgekeurd bij de apk-keuring. Die keuring gebeurt met het oog, waarmee niet altijd kan worden vastgesteld of het filter wel werkt, of zelfs aanwezig is. Ook wordt het motormanagementssysteem uitgelezen. Als die uitslag niet goed is, volgt een meting van het uitlaatgas. Een probleem is wel dat die meetsystemen te grof zijn voor de strengere normen die sinds dit jaar voor nieuwe auto’s gelden. Hoe dat wordt opgelost, is nog niet duidelijk.

Er zijn wel meer eigenaren die roetfilters weghalen. Uit onderzoek van TNO uit 2015 naar vierhonderd personendieselauto’s bleek dat bij 5 tot 7 procent van alle auto’s het roetfilter was weggehaald of niet werkte.

Roetfilters gaan zo’n 150.000 tot 200.000 kilometer mee, waarna ze onderhouden moeten worden. Volgens een bron raakten de roetfilters in de busjes van Bo-rent telkens verstopt. Daarom liet het bedrijf ze er meteen maar uit halen.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zou al sinds augustus 2017 op de hoogte zijn van het ontbreken van roetfilters bij Bo-rent. Maar het ministerie wilde niet één enkel bedrijf aanpakken. Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) laat weten nu Kamervragen te willen stellen aan minister Van Nieuwenhuizen (VVD).

    • Carola Houtekamer
    • Rik Wassens