‘Van alle mensen die in de armoede zitten is éénderde zzp’er’

Dat zei Michel Eggermont, voormalig raadslid voor de SP in Utrecht bij ZZPTeeVee

Foto Getty Images/iStockphoto

De aanleiding

Het YouTube-kanaal ZZPTeeVee ging afgelopen maand bij verschillende raadsleden in de gemeente Utrecht langs om te vragen wat hun partijen doen voor de zzp’ers in de stad. Michel Eggermont, toenmalig raadslid voor de SP, vond het belangrijk dat bijvoorbeeld de schuldhulpverlening vanuit de gemeente ook mogelijk is voor zzp’ers, want: „Van alle mensen die in de armoede zitten is éénderde zzp’er.” We checken of dat klopt.

Waar is het op gebaseerd?

Eggermont laat per mail weten dat hij zich tijdens het interview vergiste. „Eénderde van de mensen in de armoede werkt, waarvan ongeveer 40 procent zzp’er is, zowel in Utrecht als landelijk.” Zijn bronnen zijn de Armoedemonitor van de gemeente Utrecht en het rapport Armoede en sociale uitsluiting van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

En, klopt het?

Allereerst, wanneer zit iemand in de armoede? Om het aantal mensen in de armoede in Nederland te berekenen gebruikt het CBS de lage-inkomensgrens. Die ligt ongeveer op bijstandsniveau en verschilt per gezinssamenstelling. Volgens het dit jaar verschenen rapport Armoede en sociale uitsluiting van het CBS was in 2016 een alleenstaande met een inkomen van 1.030 euro netto per maand iemand met een laag inkomen. Voor een echtpaar of een gezin met kinderen ligt die grens hoger: bij een gezin met twee kinderen geldt bijvoorbeeld 1.940 euro netto per maand als een laag inkomen. Volgens het rapport van het CBS moesten in 2016 in totaal 590.000 huishoudens rondkomen van een laag inkomen, in totaal waren dat 1,1 miljoen mensen (onder wie 292.000 kinderen).

Van de mensen met een laag inkomen hebben 203.000 mensen werk. In hetzelfde rapport van het CBS staat dat van alle werkenden zzp’ers het grootste risico lopen op armoede. 9,4 procent van de zzp’ers moet rondkomen van een inkomen onder de lage-inkomensgrens. In 2016 waren er in Nederland 886.000 zzp’ers. 9,4 procent daarvan is 83.284, dus zoveel zzp’ers leven in armoede. Dat betekent dat 41 procent van de werkenden met een laag inkomen zzp’er is. Die vormen in totaal 7,5 procent van het totaal aantal mensen in armoede, ruwweg 1 op de 13.

Dan nog even over de schuldhulpverlening vanuit de gemeente, want dat was de aanleiding voor de bewering van SP-raadslid Eggermont. Hij zei dat het belangrijk is dat ook zzp’ers met schulden bij de gemeente terecht kunnen voor schuldhulpverlening. In veel gemeenten is dat nu erg lastig tot onmogelijk, vertelt Roeland van Geuns, lector armoede-interventies aan de Hogeschool van Amsterdam. Precieze getallen zijn volgens hem lastig te noemen, maar „in veel gemeenten worden zzp’ers niet toegelaten tot de reguliere schuldhulpverlening. Veel gemeenten willen dat de ondernemer dan zijn bedrijf eerst staakt en zich uitschrijft bij de Kamer van Koophandel. De ondernemer staat voor het blok: of stoppen met de onderneming, of doorgaan met zijn bedrijf maar dan zonder schuldhulpverlening van de gemeente.” Er zijn ook gemeentes waar zzp’ers onder bepaalde voorwaarden wel schuldhulpverlening kunnen krijgen, zegt Van Geuns.

Conclusie

SP-raadslid Michel Eggermont zei dat éénderde van de mensen in de armoede zzp’er is, maar hij vergiste zich. 1,1 miljoen Nederlanders leven in armoede, 203.000 van hen hebben een baan. Van die mensen is weer 41 procent zzp’er. Van het totaal aantal mensen in de armoede is 7,5 procent zzp’er, ruwweg 1 op de 13. We beoordelen de bewering daarom als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Diederik Huffels