Oud-MIVD’ers naar rechter om Kroon

Geheime operatie

Twee oud-MIVD’ers dagen Defensie voor de rechter. Zij vrezen voor hun veiligheid na uitlatingen van oud-commando Marco Kroon.

Twee voormalig medewerkers van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) bereiden een rechtszaak voor tegen het ministerie van Defensie. Zij willen volgens hun advocaat Michael Ruperti dat Defensie hun veiligheid garandeert die door uitlatingen van oud-commando Marco Kroon ernstig in gevaar is gebracht.

Kroon, drager van de hoogste militaire onderscheiding, vertelde in januari over een geheime operatie in Afghanistan in 2007. Het tweetal was daar naar eigen zeggen bij betrokken. De twee zijn nu hun dekmantel kwijt.

In het tv-programma Nieuwsuur, dat zondag het nieuws naar buiten bracht over de rechtszaak, zei een van de twee voormalige MIVD’ers dat niet alleen hijzelf, maar ook familie en bekenden in Afghanistan onveilig zijn. Een van hen is in Afghanistan mishandeld en doodgeschoten door de Talibaan, daags na de verklaring van Kroon in januari, vertelde advocaat Ruperti in Nieuwsuur. Ook is een van de oud-MIVD’ers gebeld vanuit Afghanistan door iemand van de Talibaan.

Een van de twee voormalig MIVD’ers verklaarde gisteren: „Marco Kroon heeft een heel grote fout gemaakt. Ik ben met hem gezien in Kabul. Daarom is er nu een risico voor mij en mijn familie, zelfs in Nederland.”

De twee willen dat Defensie hen in veiligheid brengt buiten Nederland. Ruperti zei gisteren: „Het ministerie heeft een wettelijke zorgplicht voor mijn cliënten. Het moet hun veiligheid waarborgen. Hier lopen ze gevaar. Ze willen geholpen worden om een nieuw bestaan op te bouwen elders in Europa.” Door hun inlichtingenwerk zijn aanslagen op Nederlandse militairen voorkomen, aldus de twee. Een oud-commando bevestigde dat.

De twee oud-MIVD’ers komen oorspronkelijk uit Afghanistan, waren midden jaren negentig naar Nederland gevlucht, maar werden gerekruteerd door de MIVD voor werk in hun land van herkomst. De een runde in opdracht van de MIVD een tijdlang een netwerk van tipgevers vanuit Kabul en de andere was tolk en moest spionnen vergezellen bij gesprekken met Afghanen.

‘Ahmed’ en ‘Mahmoud’, zoals hun schuilnamen luiden, hadden namens de MIVD contact met leden van terroristische organisaties, waaronder Al Qaeda en de Talibaan, aldus Nieuwsuur. Ahmed werkte eerder voor de Afghaanse geheime dienst.

In maart haalde Defensie een aantal commando’s vervroegd terug uit Afghanistan. Dat gebeurde na de uitspraken van Kroon. Die had met zijn verklaringen de nodige onrust gezaaid onder commando’s.

Kroon verklaarde begin dit jaar dat hij in 2007 in Kabul enige tijd is vastgehouden en daarbij hardhandig is ondervraagd. Toen hij na zijn vrijlating zijn gijzelnemer bij toeval weer tegenkwam heeft Kroon hem naar eigen zeggen gedood. Het Openbaar Ministerie onderzoekt de zaak.

Inmiddels groeit de verbazing over de houding van Defensie. Ruperti en andere juristen stellen dat minister Bijleveld (Defensie, CDA) Kroon had kunnen verbieden om openlijk over de missie te spreken. Kroon is in dienst van Defensie en het ministerie was van te voren op de hoogte van zijn verklaring. Met een verbod had Defensie volgens Ruperti veel ellende kunnen voorkomen. Nu komt volgens hem ook de rekrutering van MIVD’ers in gevaarlijke (missie) gebieden in gevaar.

Ruperti spreekt over „paniekvoetbal bij Defensie”. Defensie had de verklaring van Kroon kunnen verbieden „omdat het gaat om het mogelijk schenden van staatsgeheimen danwel het in gevaar brengen van mensenlevens”, aldus Ruperti. Bijleveld heeft echter verklaard dat een verbod niet mogelijk was omdat de oud-commando geen staatsgeheimen onthulde.