Handreiking Forum nog onvoldoende

Collegevorming Rotterdam

Als Leefbaar Rotterdam in het college komt, is Thierry Baudet bereid de alliantie met Leefbaar te verbreken. D66, de PvdA en GroenLinks reageren lauwtjes.

Joost Eerdmans van Leefbaar Rotterdam (links) en Thierry Baudet van Forum voor Democratie (midden) vorige maand samen op campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. Foto ANP/Robin Utrecht

De eerste stap om uit de patstelling in de Rotterdamse politiek te komen, kwam zondagavond uit Den Haag. Niet Leefbaar Rotterdam, maar Thierry Baudet van Forum voor Democratie verklaarde bereid te zijn de politieke alliantie tussen de twee partijen te verbreken. „In het belang van de inwoners van Rotterdam die een goed bestuur verdienen”, aldus een verklaring van Baudet. Maar pas als er een nieuw college mét Leefbaar is geïnstalleerd, want Forum is „niet zo naïef” om op de zaken voor uit te lopen.

Baudet richt zich op D66. Die partij heeft Leefbaar uitgesloten als coalitiepartner wegens het verbond met Forum en de vermeende racistische uitlatingen van Baudet. De alliantie - van één A4’tje - behelst wederzijdse steun bij verkiezingen en wederzijdse standpunten zoals „lagere belastingen” en „bescherming Nederlandse waarden”. Ook de PvdA en GroenLinks zien weinig in besturen met Leefbaar wegens die alliantie en de ‘te rechtse’ toon. D66, PvdA en GroenLinks hebben de VVD nodig om met andere partijen een meerderheidscoalitie te kunnen vormen, maar de VVD wil juist met Leefbaar, omdat een coalitie met vele, linkse partijen niet stabiel en te krap zou zijn.

Verkenning verlengd

De Rotterdamse verkenners Jos van der Vegt en Derk Loorbach maakten eind vorige week bekend hun opdracht nog een paar dagen te verlengen, in de hoop op „beweging” in de impasse. Zowel Forum als Leefbaar presenteerden de verklaring van Baudet als een echte doorbraak.

Leefbaar-leider Joost Eerdmans, die zaterdag bekendmaakte sowieso niet als wethouder terug te keren, maar wel in de raad, zegt dat Baudet hem donderdag belde met het plan. Het biedt een elegante oplossing: zo hoeft Leefbaar alliantiepartner Forum niet openlijk af te vallen áls het tot een college met Leefbaar zou komen.

Is hiermee dan de angel uit de verkenning gehaald? Daar lijkt het nog niet op. Ten eerste is Baudets handreiking aan D66 niet bijzonder hartelijk. In dezelfde verklaring waarin de Forum-leider hoopt op een „vruchtbare samenwerking” in Rotterdam, betreurt hij de „halsstarrige, op gekunstelde vijandbeelden gebaseerde, opstelling van D66” en beticht hij D66 van „partijpolitieke spelletjes”.

Ten tweede beschouwen zowel D66 als de PvdA de verklaring als een ‘eenzijdige opzegging’ door Baudet, niet door Eerdmans. PvdA-leider Barbara Kathmann: „Als Leefbaar Rotterdam deze stap had gezet, was het anders geweest.” D66-leider Said Kasmi: „Ik zit niet met Forum aan de onderhandelingstafel. Dit is nog geen beweging wat ons betreft.”

„Dat snap ik niet”, reageert Eerdmans. „Als één van de partijen een contract ontbindt, dan is het er niet meer. Dus dan is hier ook geen verbond meer.” Waarom hebben Leefbaar en Forum niet gezámenlijk verklaard hun alliantie te verbreken? „Zover was ik nog niet”, antwoordt Eerdmans. „En ik weet ook niet of ik ooit zover was gekomen.”

Eerdmans zegt nu op een telefoontje van de verkenners te wachten om weer aan tafel te gaan. Maar Kasmi van D66 wijst een ‘rechts college’ samen met bijvoorbeeld Leefbaar, VVD en CDA (met een meerderheid van 23 van de 45 zetels) af. „Wat wij willen is een stadsbestuur dat gaat verbinden”, zegt Kasmi.

‘Nagenoeg nihil’

GroenLinks-leider Judith Bokhove noemt de kans op een coalitie met Leefbaar wegens ideologische verschillen „nagenoeg nihil”. GroenLinks, PvdA en D66 blijven een voorkeur houden voor een college met de VVD (met samen 20 zetels) plus andere partijen.

Maandagochtend hebben GroenLinks, PvdA en D66 met andere partijen doorgepraat, en ’s middags hebben GroenLinks en de VVD afzonderlijk overleg. Leefbaar zit maandag dus niet aan tafel.

Mocht het níet tot een coalitie met Leefbaar komen, dan heeft Leefbaar ook een antwoord klaar: de grootste partij is buitenspel gezet, zelfs nadat Forum en Leefbaar bereid bleken hun alliantie te verbreken in het belang van Rotterdam.