Opinie

    • Emilie van Outeren

Luchtaanval op Syrië rijt een oude Haagse wond open

De Haagse StemmingVandaag is dag 172 van het kabinet Rutte III. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Het kabinet wringt zich in bochten om de Westerse vergelding op Syrië een soort van te steunen. Het grote uitsluiten is begonnen in de gemeentelijke formaties. En Rutte dreigt met een vierde kabinet.

HET IRAK-TRAUMA: Met een opmerkelijke stemverklaring distantieerde Nederland zich zaterdag als enige NAVO-land, een beetje, van de Westerse vergeldingsacties in Syrië. Ja, er werd ingestemd met de term “volledige steun” voor de Amerikaans-Frans-Britse bombardementen, maar het kabinet nuanceert publiekelijk liever dat het “begrip” heeft voor de luchtaanval. “In de Nederlandse politieke geschiedenis is het heel belangrijk, dat je steun uitspreekt op het moment dat je ook eigen informatie hebt”, verklaarde Stef Blok, terug uit Rusland. En hij heeft geen inlichtingen van de eigen geheime diensten dat de Syrische president Assad achter de gifgasaanval in Ghouta zit. Die geschiedenis waar Blok het over heeft, is de invasie van Irak in 2003 waar “politieke steun” voor werd uitgesproken. Terwijl, zo oordeelde een commissie onder leiding van jurist Willibrord Davids later, “een adequaat volkenrechtelijk mandaat” ontbrak. Het weerhoudt overigens niet alle coalitiepartijen ervan onomwonden steun uit te spreken.

NATIONALE ONMIN: Coalities vormen is uitsluiten. Maar dat gebeurt lang niet altijd omdat de inhoudelijke verschillen tussen plaatselijke partijen te groot zijn. Denk bijvoorbeeld, dat in geen van de dertien gemeenten waar het zetels haalde mag meebesturen, wordt in Schiedam (vier zetels, tweede partij) afgewezen omdat het “een verlengstuk van de nationale tak” zou zijn. In Rotterdam wordt een college met Leefbaar bemoeilijkt omdat deze partij een alliantie sloot met Forum voor Democratie. Een verbond dat Thierry Baudet om die reden best wil opheffen. Soms zijn het juist wel plaatselijke sentimenten die een boycot verklaren. In Barendrecht bijvoorbeeld werken alle kleinere partijen samen om de grootste buiten het college te houden, Echt voor Barendrecht, dat de helft min één aan zetels heeft.

POSTUME EXCUSES: Elco Brinkman heeft er op moeten wachten tot na Lubbers’ dood, maar postuum verklaart de oud-premier dat hij zijn ‘kroonprins’ in 1994 geen dolk in de rug had mogen steken. “Ik was mijnerzijds toch zeer deloyaal tegen Elco Brinkman”, schrijft Lubbers in Persoonlijke herinneringen, een boek dat twee maanden na zijn dood verschijnt. “Kennelijk was ik over de rooie.” Het was “Fout, fout, fout, Ruud”, dat hij destijds hardop zei dat hij niet op Brinkman maar op Ernst Hirsch Ballin ging stemmen bij verkiezingen waar het CDA twintig zetels verloor. Het boek is overigens “even wonderlijk als intrigerend”, recenseert Mark Kranenburg. Over Lubbers moet “het complete verhaal nog geschreven worden”.

RUTTE IV: Is het een dreigement of een belofte? Politiek columnist Tom-Jan Meeus hoort dat Mark Rutte heeft gezegd dat hij nog een vierde kabinet wil leiden en dus opnieuw lijsttrekker van de VVD zal zijn. “Mensen die hem kennen zeggen: en hij meent het nog ook.” Het kan tactiek zijn om CDA en D66 in het gareel te houden. Die hebben immers lieve geen nieuwe verkiezingen met stemmenmachine Rutte als tegenstander. Maar dit maakt het ook lastig voor de VVD-fractie om een assertieve en aanvallende partij te worden, waar sommigen in de fractie naar smachten.

PECHTEXIT: Bij D66 is de speculatie over opvolging wel in volle gang. Alexander Pechtold ontkent zelf natuurlijk dat hij genoeg heeft van Den Haag, maar de partij lijkt ”op weg naar nieuw leiderschap”, misschien al dit jaar. De vraag is alleen van wie. Pechtold duldt geen sterke tweede man of vrouw naast zich. Toch zijn er verschillende kandidaten voor de opvolging. Overigens vrijwel allemaal mannen.

WAT WIJ LUISTEREN: Dankzij de uitspraken van imam Fawaz Jneid over Ahmed Aboutaleb is de discussie over de vrijheid van meningsuiting weer in volle heftigheid opgelaaid in Den Haag. In onze podcast Haagse Zaken bespreken Mark Lievisse Adriaanse en Folkert Jensma de #vvmu op iets lagere toonhoogte dan de Tweede Kamer, maar ze zijn kritisch op Ferdinand Grapperhaus’ aanpak van de kwestie.

QUOTE VAN DE DAG:

“Ik verbaas me over het eindoordeel. Er lijkt sprake te zijn geweest van een overduidelijke overtreding. Dat kan ik niet rijmen met de slotconclusie van de commissie.”

VVD’er Bert Homan is, niet als enige in zijn partij, sceptisch over het oordeel van de interne integriteitscommissie over Wybren van Haga.

    • Emilie van Outeren