‘Dit is vivisectie met grote grazers’

Oostvaardersplassen Ruim 3.000 herten, paarden en runderen overleefden in de Oostvaardersplassen de winter niet. Daarom was er zondag een rouwtocht.

Rouwenden te voet treffen de autocolonne ter herdenking van ruim 3.000 dode grote grazers, zondag op de dijk bij de Oostvaardersplassen. Foto Joris van Gennip

Mogen er hamburgers worden geserveerd bij de rouwtocht voor de gestorven dieren in de Oostvaardersplassen? Voor die lunch wilde de attente oud-hoefsmid Bas Metzemaekers (57) wel zorgen, de organisator van de autocolonne. Maar tegen hamburgers ontstonden protesten op Twitter en op Facebook. Dus werd het een broodje kaas.

Want behalve vlees etende veeboeren, paardenfokkers en jagers zijn ook stadse dierenliefhebbers en vegetariërs deze zondag op het protest afgekomen. Een vrachtwagenchauffeur, een pompbediende, een paar gecertificeerde uitsmijters van de club Bouncers Against Animal Abuse. Een paar honderd mensen, veelal vijftigers verenigd om in een auto-optocht te protesteren tegen het op zijn beloop laten van de massale veesterfte in het Flevomoerasgebied. De sfeer is gemoedelijk. Samen zingen ze Als ik honger heb/ En niet slapen kan/ Mag ik dan bij Jou van Claudia de Breij. Er zijn weinig trailers en geen vrachtauto’s, hoewel die ook zijn uitgenodigd. Ook ontbreken stapels hooi om illegaal bij te voeren.

Veehouders kunnen er niet over uit dat de paarden en runderen op het terrein onverzorgd blijven en dat zelfs drachtige dieren in de lente worden afgeschoten. Jagers elimineren de zwakke dieren al in de herfst. „Dit zijn gehouden dieren. Die moeten altijd toegang hebben tot water en eten”, zegt de in Duitsland werkende Nederlandse paardenfokker Gerald Trip (44). „In Duitsland, Oostenrijk en Denemarken worden bij strenge winters dieren in het wild bijgevoerd. Nergens is het zoals in Nederland dat mensen worden bekeurd voor het bijvoeren van dieren’’.

Luister ook naar deze aflevering van onze wetenschapspodcast Onbehaarde Apen, over de commotie rond de Oostvaardersplassen. U kunt zich ook abonneren via iTunes of Stitcher.

Metzemaekers: „Dit is vivisectie met grote grazers. Het is alsof er op het terrein een atoombom is afgegaan. Elke keer is er een nieuw rapport met een nieuwe visie. De politiek is nooit tot de conclusie gekomen dat dit niet kan.”

Dit jaar was er recordsterfte. Volgens de statistiek van Staatsbosbeheer hebben minder dan 2.000 van de 5.200 edelherten, paarden en runderen de winter overleefd. Door de regen was het gras tot modder getrapt, zodat er weinig eten overbleef toen eind februari, begin maart de vorst begon. Maar de natuur moest haar werk doen, vonden de natuurbeheerders van Staatsbosbeheer. Grote grazers moeten het gebied openhouden voor vogels. Om onnodig lijden te voorkomen, werden uitgemergelde dieren afgeschoten.

Foto Joris van Gennip

Kat-en-muisspel

Toch begonnen activisten hongerende dieren op eigen houtje bij te voeren. Ze gooiden hooi over het hek, klommen er zelf overheen. Een boswachter van Staatsbosbeheer meldde dat hij werd bedreigd. Er ontstond een kat-en-muisspel tussen bijvoerders, politie en boswachters.

Veel heftige momenten zijn op Facebook uitgewisseld. De deelnemers aan de herdenkingsbijeenkomst praten erover na. Om twee uur vertrekt de autostoet, begeleid door motoragenten, naar het Provinciehuis. Daar gaat Metzemaekers op de knieën voor een bede tot de gedeputeerde voor natuur en dierenwelzijn, Harold Hofstra (ChristenUnie).

Onder de deelnemers blijkt hoop op verbetering voor de dieren in de Oostvaardersplassen. Die is gevestigd op het advies over het beheer dat de commissie-Van Geel op 25 april uitbrengt aan Provinciale Staten. Deze zomer moet daarover een besluit vallen.

Ook Yvonne Bierman (79) wacht daarop, voorzitter van de Stichting Welzijn Grote Grazers. Tegelijk met de autocolonne is er een stille rouwtocht voor de gestorven dieren, die zij heeft georganiseerd. Deelnemers gaan te voet en in het zwart door het centrum van Lelystad. „Eind februari, begin maart is de burger wakker geworden”, zegt ze. „Opeens reageren ze massaal.”

Over regulering van de grote grazers door afschot bestaat verschil van mening. De meeste actievoerders zijn wel voor geboortebeperking onder die dieren. Dat is ook het voorstel van Bierman: „Wij weten dat het niet mogelijk is om alle grote grazers weg te doen. Het gebied moet open. Maar dat moet niet leiden tot het verdrukken van weerloze dieren.”

Correctie (17 april 2018): In een eerdere versie van dit stuk werd gemeld dat Yvonne Bierman, voorzitter van de Stichting Welzijn Grote Grazers, 89 jaar oud is. Zij is 79 jaar oud. Dit is hierboven aangepast.