VS, Groot-Brittannië en Frankrijk vuren ruim honderd raketten af op militaire doelen in Syrië

De Amerikaanse minister van Defensie sprak na de aanval op Syrië van een eenmalige actie. President Trump zegt bereid te zijn om door te gaan.

Een straaljagerpiloot maakt zich klaar voor vertrek vanaf Cyprus. Foto Reuters

De VS, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben in de nacht van vrijdag op zaterdag ruim honderd raketten afgevuurd vanaf schepen en vliegtuigen op drie militaire doelen in Syrië. Syrië zegt een aantal raketten te hebben neergehaald, Rusland heeft verklaard dat het de Russische luchtafweersystemen in Syrië niet heeft gebruikt.

De Amerikaanse president Donald Trump zei zaterdagmiddag dat de aanvallen ,,perfect” uitgevoerd waren. ,,Mission accomplished”, concludeerde hij.
De Russische president Vladimir Poetin veroordeelde de aanvallen. Rusland heeft voor zaterdagmiddag de VN-Veiligheidsraad in een extra vergadering bijeengeroepen, maar Poetin zei niets over een eventuele vergeldingsslag. Russische politici en diplomaten hadden daar afgelopen week wel voor gewaarschuwd. Frankrijk maakte bekend dat een bezoek van president Emmanuel Macron aan Poetin, gepland voor volgende maand, nog gewoon op de agenda staat. Iran noemde de aanval een ,,misdaad”.

Bij de operatie , een vergelding voor het gebruik van gifgas door het Syrische regime in Douma, vandaag een week geleden, werden volgens de Amerikanen drie doelen geraakt. Het gaat om een centrum voor ontwikkeling en productie van biologische en chemische wapens in Damascus, een opslagplaats voor chemische wapens in de buurt van Homs en een commandopost waar ook chemische wapens waren opgeslagen, eveneens in de buurt van Homs.

Lees ook het laatste nieuws over de militaire actie in ons liveblog

Volgens de Amerikaanse minister van Defensie, Jim Mattis, ging het om een eenmalige actie, president Donald Trump liet ‘s nachts nog de mogelijkheid open dat meer acties volgen. „We zijn bereid deze actie vol te houden totdat het Syrische regime stopt met het gebruik van verboden chemische wapens”, aldus Trump in een tv-toespraak waarin hij de aanval aankondigde. Frankrijk verklaarde zaterdagochtend dat de aanval voorbij is.

Volgens het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten, een ngo die vanuit het Verenigd Koninkrijk opereert, zouden meer doelen zijn aangevallen dan de drie die de VS hebben aangewezen. Het zou onder andere gaan om de militaire bases van elitetroepen in Damascus. Ook zou, volgens andere onbevestigde berichten, een onderzoekscentrum in Masyaf in het noordwesten zijn aangevallen, evenals al-Kiswah, ten zuiden van Damascus, waar Iran een basis zou bouwen.

Bescheiden aanval

De alliantie heeft dus gekozen voor een bescheiden aanval, bedoeld om voorraden en productiefaciliteiten van chemische wapens te vernietigen. Het was een precisie-operatie, zei de Britse premier Theresa May, die niet tot doel had het Syrische regime omver te werpen.

De aanval was wel omvangrijker dan de Amerikaanse strafexpeditie van een jaar geleden, toen 59 Tomahawk kruisraketten werden afgevuurd op één doel. Volgens Mattis was de actie nu twee keer zo groot. Maar de aanval is kleiner dan sommige oorlogszuchtige tweets van Trump van afgelopen week deden vermoeden.

De vraag is nu of dit genoeg was om het gebruik van chemische wapens onmogelijk te maken. Vorig jaar was Assad niet bijster onder de indruk van het eenmalige salvo. Critici vroegen zich dan ook af hoe zinvol die operatie was. Zou Assad van twee keer zoveel raketten wel onder de indruk zijn?

Gevolgen

De Russische ambassadeur in Washington, Anatoly Antonov, kondigde aan dat de aanval niet zonder gevolgen zal blijven. Russische parlementariërs zeiden dat Rusland in de loop zaterdag de VN-Veiligheidsraad bijeen zal roepen.

Het Verenigd Koninkrijk heef vier gevechtsvliegtuigen ingezet. De Tornado’s opereerden vanaf de luchtmachtbasis Akrotiri op Cyprus en hebben twaalf Storm Shadow-kruisraketten afgevuurd op de opslagplaats voor chemische wapens in de buurt van Homs. Volgens het Britse ministerie van defensie waren er in de buurt van de opslagplaats geen woningen.

Frankrijk heeft Mirage en Rafale-vliegtuigen ingezet, evenals vier fregatten en een AWACS-toestel.

De Amerikanen zetten volgens persbureau Reuters ook deze keer weer Tomahawk-kruisraketten in. CNN meldde dat de Amerikanen onder andere vanuit de Rode Zee hebben geopereerd. Volgens de voorzitter van de Joint Chiefs of Staff, generaal Joseph Dunford, waren de doelen zo gekozen dat de kans op Russische slachtoffers zo klein mogelijk was. Rusland was volgens Dunford niet van te voren gewaarschuwd welke doelen de alliantie in het vizier had.

Rusland zegt dat Syrisch luchtafweer twaalf kruisraketten heeft neergehaald die afgevuurd waren op de luchtmachtbasis Dumayr. Dat was volgens Syrische ngo’s de basis waarvandaan vorige week zaterdag de helikopters met chloorgas zijn vertrokken.

Volgens de Syrische staatstelevisie zijn bij de aanvallen in de buurt van Homs drie gewonden gevallen en is alleen het onderzoekscentrum in Damascus beschadigd.

    • Michel Kerres