Recensie

Zorgen over ‘Brexit’ verpakt als detective

Collateral De BBC/Netflix-coproductie Collateral is een van de beste dramaseries van de laatste tijd. Maker David Hare weet actuele thema’s prikkelend te verwerken in het verhaal.

Carey Mulligan en Nathaniel Martello-White in Collateral. Liam Daniel/Netflix

De Engelse toneelschrijver David Hare (1947, geridderd in 1998) maakt zich druk over de toekomst van zijn land. Zoveel is duidelijk aan het einde van zijn miniserie Collateral, een co-productie van de BBC en Netflix.

In vier afleveringen vertelt hij over de politiek, de omgang met vluchtelingen, seksisme, de veiligheidsdiensten en psychische problemen bij Britse militairen. Dat klinkt misschien als een grootse opeenstapeling van moeilijke onderwerpen, maar Hare weet dit alles op een natuurlijke manier te verbinden, zonder dat hij verdrinkt in pretenties. Dat is voor een groot deel te danken aan de acteerprestaties van de cast, met Carey Mulligan voorop.

Op het eerste gezicht lijkt Collateral op een doornee-detective van de BBC. Hoofdpersoon is rechercheur Kip Glaspie, gespeeld door Mulligan (bekend van films als Drive en Inside Llewyn Davis). Na de moord op een pizzabezorger in Londen gaat ze op onderzoek uit en komt ze terecht in de wereld van mensenhandel.

Al vrij snel blijkt dat we niet te maken hebben met een whodunnit: het gaat niet zozeer om de zoektocht naar de dader, maar om een veel grotere zaak. Het slachtoffer is slechts een kleine pion. De bezorger is een vluchteling uit Syrië wiens zussen ook naar het VK zijn gevlucht. Verder zijn nog veel meer mensen gelinkt aan de moord. Zo is de ex van de uitgesproken Labour-politicus David Mars een getuige, net als de jonge vriendin van de lesbische priester Jane Oliver.

Getergde blik

Rechercheur Glaspie is zes maanden zwanger, maar dat heeft verder geen invloed op de plot. Dit detail is alleen toegevoegd omdat Mulligan tijdens de opnames echt zwanger was. Dat het verder geen rol speelt valt te prijzen; het was te makkelijk geweest wat melodrama toe te voegen door haar zwangerschap te benadrukken.

Glaspie heeft een koele manier van communiceren en een getergde blik die een problematisch verleden suggereert, iets wat een verplichte eigenschap lijkt voor agenten in dit genre. Hare, die veel creatieve vrijheid heeft gekregen, volgt zo toch nog een beetje de formule van vergelijkbare series.

Op veel andere vlakken kiest hij duidelijk zijn eigen weg en komt hij met verrassende ontwikkelingen en prikkelende thematiek. Zo laat hij politicus Mars in een belangrijke scène voor de tv-camera’s leeglopen: „We zijn aan het veranderen in een naar landje. Het is tijd voor een immigratiebeleid dat meer is dan xenofobie. Wat gaan we de volgende driehonderd jaar doen? Ons verschuilen achter muren?”

Volgens sommige Britse critici gebruikt Hare dit personage vooral om zijn eigen politieke mening in het verhaal te verwerken. De conservatieve krant The Daily Telegraph deed zelfs een oproep aan de BBC: stop met het financieren van David Hare-projecten. Ook de rechtse tabloid The Sun ging in de aanval. De linkse Guardian was positiever. Zo werd Collateral even onderdeel van de cultuuroorlog die in het Verenigd Koninkrijk is verhevigd sinds het Brexit-referendum.

Die focus op de vermeende politieke motieven van de maker doen de serie tekort; Collateral is een uitstekende productie, een van de beste dramaseries van de laatste maanden. Het voelt ook verfrissend dat een complex en compleet verhaal wordt gebracht in slechts vier afleveringen. Er zit geen grammetje extra vet aan.

Omdat er wat veel verschillende lijntjes lopen komt niet ieder personage helemaal tot zijn recht, maar de laatste aflevering brengt bijna alle losse puzzelstukjes bij elkaar. Mulligan laat tijdens de climax zien dat ze zich kan meten met de beste acteurs van dit moment. De filmactrice mag dan ook best vaker een uitstapje maken naar de tv.