Netflix boycot glamourarm Cannes

Filmfestival De boycot volgt op een nieuwe regel van Cannes waardoor de films van Netflix niet kunnen meedingen om de prijzen.

Bestuurders Thierry Fremaux (links) en Pierre Lescure in Parijs bij een persconferentie over het filmfestival van Cannes. Foto Ian Langsdon / EPA

Cannes maakte donderdag zijn filmselectie bekend: wereldcinema met veel debutanten en onbekende namen. Want het draait dit jaar om verbod en boycot, restauratie en afwezigheid: Cannes moet het doen zonder Netflix en is arm aan grote namen en Amerikaanse glamour. Directeur Thierry Frémaux maakte van die nood een deugd door te benadrukken dat zijn openingsfilm Everybody Knows een Iraanse regisseur heeft – Asghar Farhadi – en twee „niet-Angelsaksische wereldsterren”: power couple Javier Bardem en Penélope Cruz.

Netflix, dat dit jaar acht miljard dollar steekt in films en tv-series, boycot Cannes: hoofd productie Ted Sarandos van Netflix trok woensdag via vakblad Variety al zijn films terug. Een forse aderlating: Cannes loopt zo Roma mis van Alfonso Cuarón (van o.a. Gravity), Paul Greengrass’ Norway (over Anders Breivik) en Jeremy Saulniers thriller Hold the Dark. Nog pijnlijker – met name voor historicus Frémaux – is het verlies van The Other Side of the Wind, de onvoltooide metafilm van filmlegende Orson Welles uit de jaren zeventig die Netflix liet afmonteren. President Pierre Lescure van Cannes sputterde dat Netflix op zijn minst de ‘beau geste’ had kunnen opbrengen Welles die première in Cannes te gunnen.

Flitsrecensies en getwitter

Op vernieuwingsjaar 2017, toen tv-series, Netflix-films en virtual reality werden vertoond, lijkt in Cannes een restauratie te volgen. De pers krijgt films niet langer vooraf te zien: negatieve flitsrecensies en getwitter zouden de stemming op de galapremière vaak danig bederven. Ook selfies op de rode loper zijn nu verboden, omdat het onelegant is en opstoppingen of zelfs valpartijen veroorzaakt. „Naar Cannes kom je om te kijken, niet om bekeken te worden”, aldus Frémaux in de gotspe van het jaar.

Maar ook Netflix is op oorlogspad. Ted Sarandos schildert Cannes in Variety af als een stoffig bastion dat niet de filmkunst, maar Franse distributiebelangen dient. „Het is geen toeval dat Thierry dit jaar ook selfies verbiedt. Ik vraag me af welke andere mediavernieuwingen hij verder de kop wil indrukken.”

Netflix’ boycot volgt op een jaar geharrewar. In 2017 viel het opnemen van twee Netflix-titels in de filmcompetitie – Okja van Bong Joon-ho en The Meyerowitz Stories van Noah Baumbach – slecht bij Frémaux’ raad van bestuur en de Franse filmpers. Waarna Frémaux aankondigde voortaan alleen films te selecteren die zijn vrijgegeven voor een Franse bioscooprelease. Dat strookt niet met Netflix’ distributiemodel. Bovendien mag volgens de Franse wet een film pas drie jaar na een bioscooprelease op tv komen. In maart bood Cannes een compromis aan: Netflix was welkom, maar alleen buiten de competitie. Wel een rode loper dus, geen prijzen. Dat bleek niet genoeg.

Ted Sarandos noemt Cannes’ beleid een wassen neus: Netflix koopt in Cannes straks alsnog competitiefilms in die dan ook niet in de Franse bioscoop draaien. „Ons gaat het 100 procent om filmkunst. Overigens: dat geldt voor alle andere filmfestivals”, aldus Sarandos in een weinig subtiele hint dat Netflix uitwijkt naar de herfstfestivals Venetië en Toronto. Een omineuze ontwikkeling omdat ook Oscarfavorieten daar de laatste jaren worden gelanceerd. Behoudens een enkel gala voor een blockbuster – Solo, a Star Wars Story gaat in première – is de rode loper van Cannes zo wat mager bedeeld met Hollywoodglamour.

Persona non grata

Dus presenteert Cannes zich dit jaar nog nadrukkelijker als het festival van arthouse, wereldcinema en jong talent. Frémaux koos gewoon de beste uit de 1.906 ingezonden films; zijn selectie bevat ook bekendere namen als Spike Lee (BlacKkKlansman), veteraan Jean-Luc Godard (Le Livre d’image), Matteo Garrone (Dogman) en Jia Zhangke (Ash Is the Purest White). Cannes steunt bovendien de Iraanse dissident Jafar Panahi (Three Faces) en zijn Russische evenknie Kirill Serebrennikov (Summer). Van Eva Hussons Les Filles du soleil – over vrouwelijke Koerdische strijders – wordt veel verwacht.

Maar er hing lichte teleurstelling in de lucht over de namen die ontbraken. Geen Brian De Palma, Nuri Bilge Ceylan, Mike Leigh of László Nemes (Son of Saul). Geen Paolo Sorrentino met zijn Berlusconi-film, geen Terry Gilliam, wiens eindelijk voltooide Don Quichot-film juridische problemen ondervindt. En ook geen Lars von Trier, persona non grata na onhandige opmerkingen over Hitler in 2011. Hij zou naar Cannes terugkeren met seriemoordenaarfilm The House that Jack Built. Al vroeg Frémaux ook wat betreft Von Trier nog even geduld: zijn selectie is niet compleet.

    • Coen van Zwol