Blok: ‘De Koude Oorlog is niet terug’

Bezoek Moskou

De betrekkingen blijven beladen. Daarom wilde minister Blok in Moskou vooral „de lijn met Rusland open houden”.

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok en zijn Russische ambtgenoot Lavrov nemen plaats voor een gezamenlijke persconferentie. Foto Maxim Shipenkov

Het gesprek in Moskou duurde drieëneenhalf uur. En op de persconferentie na afloop wilden de ministers van Buitenlandse Zaken Blok en Lavrov graag enig optimisme uitstralen. Alleen: twee vragen over MH17 waren genoeg om de illusie van goede betrekkingen te verstoren.

Minister van Handel Sigrid Kaag en vice-premier Arkadi Dvorkovitsj plannen een afspraak, zo vertelde minister Blok. En de Russische minister van Gezondheidszorg Veronika Skortsova bezoekt de grote Internationale Aids-conferentie in Amsterdam.

„Ik krijg vaak vragen van journalisten of de Koude Oorlog terug is”, zei Blok. „Laat ons duidelijk maken dat het antwoord daarop is: njet”.

Maar hierna begon minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov ongevraagd aan een lange tirade aan het adres van het internationale opsporingsteam dat onder Nederlandse leiding MH17 onderzoekt. En ook de crisis rond de mogelijke gifgasaanval in Syrië wierp zijn schaduw. Lavrov noemde de aanval „in scene gezet”, door „een land in de eerste rijen van de Russofobie.” Even later zou even verderop het Russische ministerie van Defensie beweren dat de chemische aanval is geënsceneerd door Groot-Brittannië.

Tevreden

Toch oogt Stef Blok (VVD) tevreden, als hij nakaart met de pers op de Nederlandse ambassade. Hij benadrukt dat Lavrov nogmaals heeft toegezegd dat Rusland uitvoering zal geven aan de VN-resolutie die het internationale MH17-onderzoek mogelijk maakt.

Wat dat waard zal zijn als er Russen in staat van beschuldiging worden gesteld, zal moeten blijken. Maar zo zegt Blok: „Ik heb nu alle recht om terug te komen op de gesprekken die we gevoerd hebben. En: „Als ik hier niet geweest was dan had ik niet kunnen garanderen dat hier de telefoon wordt opgenomen.”

Blok was „gewaarschuwd” voor mogelijke humeurige reacties van Lavrov, maar trof naar eigen zeggen een minister die serieus inging op wat hij te vertellen had – al zijn Nederland en Rusland het op bijna alle terreinen het grondig oneens. In het Syrië-dossier heeft Blok naar eigen zeggen „geen beweging” gekregen.

MH17-ramp

Vanwege de MH17-ramp is de relatie met de Russische minister van Buitenlandse Zaken „van een heel bijzonder karakter”, zegt Blok. „Voor mij was die opgave om die lijn zo snel mogelijk open te maken.” Juist daarom is er óók gesproken over de mogelijkheden tot verdere samenwerking: op het gebied van douane, belastingen, terrorismebestrijding. „Het feit dat je op een aantal terreinen relaties hebt maakt dat je elkaar kunt proberen aan te spreken als het het moeilijk wordt”, zegt Blok.

Tijdens de ontmoeting (vrijdagochtend) is wodka gedronken, vertelt Blok. En nee: Lavrov heeft géén grappen gemaakt over Bloks voorganger Halbe Zijlstra, die moest aftreden vanwege een verzonnen verhaal over een ontmoeting met Poetin. „De grappen gingen helaas over het Nederlands elftal.”