Recensie

Sociopaat buigt voor plutocraat

Online oorlog

Roddelsite Gawker failliet krijgen was het doel van een rijke investeerder. Dit boek biedt de reconstructie van een samenzwering in het internettijdperk.

MBTO, dat is de naam die de rijke Duits-Amerikaanse investeerder Peter Thiel bedacht voor zijn aartsvijand: de site Gawker. De afkorting staat voor Manhattan Based Terrorist Organization. Thiel is van mening dat hij te maken heeft met sociopaten en dat die kwalificatie met name van toepassing is op de Brit Nick Denton, bedenker en eigenaar van de roddelsite Gawker. Hij noemt ze Al-Qaeda, wreed, oneerlijk, anarchie vermomd als een beweging en een gevaar voor de vrije samenleving.

Deze woede komt voort uit een blog dat in 2007 aan Thiel (1967) wordt gewijd op een dochtersite van Gawker, Valleywag, met als titel: ‘Peter Thiel Is Totally Gay, People’. Als Gawker-eigenaar Nick Denton in de comments onder het blog suggereert dat Thiel paranoïde was dat iemand achter zijn homoseksuele geaardheid kwam, ontsteekt Thiel in woede. Hij zet een team aan het werk dat in het geheim zoekt naar mogelijkheden om wraak te nemen op Gawker.

Seksvideo

Die mogelijkheid dient zich aan als Gawker een illegaal verkregen en in het geheim opgenomen seksvideo van de Amerikaanse showworstelaar Hulk Hogan op hun site plaatst in 2012. Het team van Thiel steunt Hogan om de zaak tot het einde uit te vechten en zo Gawker failliet te krijgen. ‘Sociopaat’ Denton moet buigen voor plutocraat Thiel.

Ryan Holiday reconstrueert het verhaal met alle betrokken partijen in zijn boek Conspiracy. Het fenomeen samenzwering lijkt een relict uit het verleden. Een middel dat in de tijd van de Romeinen werd ingezet om heersers omver te werpen. Toch voldoet de zaak van Thiel versus Gawker aan de normen van een klassieke samenzwering.

Thiel schakelt in 2011 een tussenpersoon in, die in het boek Mr. A. wordt genoemd, om te zoeken naar zaken om Gawker te treffen. Deze tussenpersoon regelt een advocaat en samen bieden ze Hulk Hogan aan zijn zaak op zich te nemen. Peter Thiel blijft al die tijd onzichtbaar op de achtergrond en betaalt de vele miljoenen dollars aan juridische kosten. In Conspiracy wordt stap voor stap beschreven hoe Gawker in de val van de samenzweerders loopt. Die hebben overigens niet te klagen over geluk. Gawker reageert arrogant, zelfvoldaan en zelfverzekerd en denkt dat de zaak met een sisser of in het uiterste geval met een schikking afloopt.

Maar Hulk Hogan gaat niet schikken, dat is het doel van de samenzwering. Daarnaast verandert de tijdgeest. Tijdens de rechtszaak in 2016 wordt er anders tegen schandaalblogs aangekeken dan in 2012. Uiteindelijk wordt de site veroordeeld tot een schadevergoeding van 140 miljoen dollar. Het bedrijf is groot en winstgevend, maar niet groot genoeg om dat te betalen. Het gaat failliet.

De Amerikaan Ryan Holiday (1987), die eerder schreef over het stoïcisme, mediamanipulatie en marketing, schuwt het grote gebaar niet. Machiavelli, Sun Tzu, Napoleon en anderen worden te pas en te onpas geciteerd met wijsheden die op samenzweringen van toepassing zijn. De ronkende stijl van Holiday doet denken aan voiceovers in Amerikaanse realityseries die met cliffhangers de aandacht van kijkers voor ieder reclameblok willen vasthouden.

Donkere kanten

Conspiracy staat daardoor vol met overbodige passages waarin Holiday op de grote trom slaat om het verhaal extra gewicht te geven. Wat hij uiteindelijk bereikt is dat het onnodig pompeus wordt. Gelukkig laat Holiday het uiteindelijk wel aan de lezer over om te bepalen waar de vrijheid van meningsuiting en vrije nieuwsgaring moeten eindigen en waar pesten en een inbreuk op privacy beginnen. Ook al heeft hij bewondering voor de geslaagde samenzwering en misschien meer sympathie voor het doorzettingsvermogen van Thiel, hij benadrukt de donkere kanten van alle hoofdrolspelers.

Conspiracy is geslaagd in het reconstrueren van een spannende, gelukte samenzwering in een interessante tijd waarin de toon van internetjournalistiek verandert. Helaas ontgaat het Holiday dat diens eigen bombastische toon de kwaliteit van zijn verhaal naar beneden haalt.

    • Alex van der Hulst