Overheid krijgt meer zeggenschap bij Fox Crypto

Beveiligingsbedrijf De overheid heeft meer zeggenschap bedongen bij Fox Crypto, dochter van Fox-IT dat staatsgeheimen beveiligt.

Exterieur van het internetbeveiligingsbedrijf Fox-IT. Bas Czerwinski / ANP

De overheid heeft vergaande zeggenschap gekregen over het IT-bedrijf dat staatsgeheimen beveiligt. Het dochterbedrijf van het Delftse Fox-IT waarin de beveiliging is ondergebracht, moet bij belangrijke beslissingen voortaan vooraf om toestemming vragen aan de minister van Defensie.

Dit blijkt uit een recente wijziging van de statuten van dochter Fox Crypto. In de statuten staat nu dat het bedrijf niet mag fuseren, de statuten mag wijzigen of zelfs maar een bijkantoor in het buitenland mag openen als de minister dit niet wil.

Belangrijke zeggenschapswijzigingen moet het bedrijf zeker 28 werkdagen van tevoren bij de overheid melden. In enkele gevallen moet het hiervoor zelfs „voorafgaande schriftelijke goedkeuring” van de minister krijgen.

Het is voor zover bekend voor het eerst dat de overheid zich zo intensief bemoeit met de bedrijfsvoering van een Nederlandse firma in buitenlandse handen.

De Nederlandse overheid leunt voor de digitale beveiliging van staatsgeheimen al jaren sterk op Fox-IT. Het bedrijf ondersteunt onder meer de beveiliging van de ministerraadnotulen, het telefoon- en mailverkeer tussen staatslieden en berichten tussen ambassades en legerleiders.

Pas na een vrij onverwachte overname eind 2015 door het Britse NCC Group eiste de overheid meer zeggenschap. Dat een bedrijf dat zo belangrijk was voor de nationale veiligheid en infrastructuur in buitenlandse handen kwam, zorgde voor onrust onder ambtenaren, bleek eerder uit onderzoek van NRC.

Lees hoe de overheid invloed eiste bij Fox-IT: Wakker geschrokken na Britse overname

In mei 2016 vroeg directeur Onno Eichelsheim van militaire inlichtingendienst MIVD daarom per brief aan Fox-IT om meer zekerheden bij een volgende overname. Alle opdrachten van de overheid aan Fox-IT moesten voortaan worden ondergebracht in het dochterbedrijf, het IT-systeem moest worden losgekoppeld van de rest van het bedrijf en de overheid wilde meer zeggenschap over de dochter, schreef hij.

In september vorig jaar leek dit laatste niet of moeizaam te lukken. Een woordvoerder van het ministerie liet toen weten dat de overheid de eis om bij verkoop als eerste de aandelen te kunnen kopen, had laten vallen. Over de andere eisen was nog geen akkoord bereikt omdat deze „op bezwaren stuitten van Fox-IT en NCC”.

Nu lijken alsnog de meeste eisen verwezenlijkt. Zelfs in de benoeming van nieuwe directeuren heeft het ministerie een stem. In de statuten is vastgelegd dat directeuren een verklaring moeten hebben die wordt uitgegeven door het ministerie van Defensie. Daarin staat dat „uit het oogpunt van de nationale veiligheid geen bezwaar bestaat” tegen „de vertrouwensfunctie” van een directeur.

Bescherming vitale infrastructuur

Met de verkoop van Fox-IT en buitenlandse overnamepogingen bij onder meer KPN, PostNL, AkzoNobel en Unilever kwam de bescherming van Nederlandse bedrijven tegen ongewenste buitenlandse overnames hoog op de politieke agenda.

Ook in het huidige regeerakkoord van 2017 wordt er aandacht aan besteed. „Vitale sectoren krijgen specifieke bescherming”, staat daarin. In gevallen waarin de nationale veiligheid een rol speelt, kan het voorkomen dat bedrijven „alleen met actieve goedkeuring” worden overgenomen, „zo nodig onder voorwaarden”.

Zowel het ministerie van Defensie als Fox-IT kon donderdagavond nog niet reageren.