Duitse rechter: Facebook verwijderde ten onrechte commentaar gebruiker

Duitse internetwet

Facebook moet zijn site in Duitsland schonen van nepnieuws en haatzaaien. Maar de rechter fluit het bedrijf nu terug.

Foto Reuters

Voor het eerst heeft een Duitse rechter bepaald dat Facebook te ver is gegaan bij het verwijderen van een commentaar van een gebruiker. In kort geding stelde de rechtbank van Berlijn in een donderdag openbaar gemaakte uitspraak dat het sociale netwerk de bijdrage, die ging over de opname van vluchtelingen in Duitsland, moet terugplaatsten.

Ook had Facebook de schrijver van het commentaar niet voor dertig dagen van het netwerk mogen buitensluiten. Het sociale netwerk kan tegen de uitspraak in beroep gaan.

Tegen nepnieuws en haatzaaien

De kwestie speelt tegen de achtergrond van een nieuwe wet, die begin dit jaar in Duitsland van kracht is geworden. Daarin worden sociale netwerken verplicht erop toe te zien dat nepnieuws en haatzaaiende commentaren binnen 24 uur van hun platforms worden verwijderd. Doen ze dat niet, dan riskeren ze bij systematisch verzuim straffen die kunnen oplopen tot tientallen miljoen euro’s.

Van het begin af aan was er veel kritiek op die wet, waarvoor vooral de toenmalige minister van Justitie Heiko Maas (SPD), die inmiddels is doorgeschoven naar Buitenlandse Zaken, zich sterk had gemaakt. Volgens sommige critici hebben de sociale media nu een censurerende taak gekregen. Maas bracht daar tegen in dat de maatstaf of iets al dan niet verwijderd moet worden door de wetgever is vastgelegd, niet door de sociale media die het moeten uitvoeren.

Lees ook: Facebook als de hulpherriff van de Duitse staat

In het geval waarover de rechtbank nu uitspraak heeft gedaan, had een Berlijner op 8 januari op de Facebook-pagina van de Basler Zeitung onder een artikel uit de krant met de kop ‘Viktor Orban spreekt van islamitische invasie’ geschreven: „De Duitsers worden steeds dommer. Geen wonder, want ze worden door de linkse systeemmedia dagelijks bestookt met Fake News over ‘geschoolde krachten’ en dalende werkloosheidscijfers.” De opmerking, die al snel veel ‘likes’ kreeg, was bedoeld als kritiek op argumenten waarmee de opvang van vluchtelingen soms wordt gerechtvaardigd.

Facebook had het commentaar verwijderd op grond van de eigen ‘richtlijnen voor de community’. „Je hebt kort geleden iets geplaatst wat in strijd is met de richtlijnen van Facebook”, had de man te horen gekregen. Zijn advocaat zei donderdag in een persverklaring: „Je kan zijn inschatting delen of de uiting als polemisch en onzakelijk beschouwen. Maar belangrijk is alleen: zijn uitspraak werd gedekt door de vrijheid van meningsuiting.”

    • Juurd Eijsvoogel