Blok: geen verzoek gekregen voor hulp bij vergelding in Syrië

Minister naar Moskou

Nu de spanning rondom Syrië stijgt, gaat minister Blok (BZ) naar Moskou. „Slechter dan nu kunnen de relaties niet zijn.”

Nederland heeft geen verzoek gekregen om te assisteren bij eventuele vergeldingsacties tegen het Syrische regime in verband met de gifgasaanvallen van het afgelopen weekeinde. Dit zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) woensdag in de Tweede Kamer.

Aanvankelijk weigerde hij zich uit te laten over de oplopende spanning tussen de VS en Rusland over een mogelijke aanval. Later zei Blok tegen journalisten dat hij het woordgebruik waarmee president Trump Rusland waarschuwde voor een aanval „echt ongepast” vindt.

Terwijl Blok koos voor een afwachtende houding zei zijn collega Ank Bijleveld (Defensie, CDA) in Washington na een gesprek met haar Amerikaanse ambtgenoot James Mattis „begrip” te hebben voor „een proportionele maatregel ook in militaire zin”.

De ontwikkelingen rondom Syrië staan vrijdag op de agenda wanneer Blok en zijn Russische collega Sergej Lavrov elkaar treffen in Moskou. Het is de eerste ontmoeting tussen Nederland en Rusland op dit niveau in drie jaar. In 2015 sprak toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders met Lavrov. Dat gesprek stond toen onder druk van de aanslag op de MH17 het jaar ervoor, waarbij Russische betrokkenheid werd vermoed.

De afgelopen drie jaar zijn de verhoudingen tussen beide landen alleen maar verder bekoeld. „Slechter dan nu kunnen de relaties niet zijn”, zegt de persattaché van de ambassade in Den Haag. Minister Blok wil graag „de kanalen met Rusland openhouden”, zei hij vorige week bij de aankondiging van zijn eendaagse bezoek. „Het is goed face to face te spreken met mijn collega, in alle helderheid en duidelijkheid, en ook onze fundamentele zorgen over te brengen”, aldus Blok.

„Bovenaan staat de MH17 waar Nederland een grote verantwoordelijkheid heeft”, zei hij woensdag in de Tweede Kamer. Maar ook de aanslag op de Russische oud-dubbelspion Skripal in Salisbury, mensenrechten en de rol van Rusland bij het verspreiden van desinformatie zullen wat hem betreft aan de orde komen.

Aanvankelijk zou Bloks voorganger, Halbe Zijlstra, afgelopen februari zijn opwachting bij Lavrov maken. Maar Zijlstra trad aan de vooravond van dat bezoek af, nadat was gebleken dat hij een verzonnen verhaal had uitgevent over een bezoek dat hij in een vorig leven als consultant werkend voor Shell had gebracht aan de Russische president Poetin in zijn datsja.

Volgens Rusland-deskundige Tony van der Togt, verbonden aan Instituut Clingendael, moet Blok zich niet laten intimideren door Lavrov. „Dan vinden ze je in Rusland een watje en dat waarderen ze niet. Hij moet een ‘ik-laat-niet-over-mij-lopen-houding’ uitstralen.”

    • Mark Kranenburg