Servische ultranationalist Seselj alsnog veroordeeld voor rol in Joegoslavië-oorlog

Het VN-tribunaal in Den Haag veroordeelt Vojislav Seselj in hoger beroep tot tien jaar cel wegens misdaden tegen de menselijkheid. Seselj heeft zijn straf in voorarrest al uitgezeten en laat in een reactie weten „trots” te zijn op zijn oorlogsmisdaden.

Vojislav Seselj tijdens een interview met AFP in Belgrado op 29 maart 2018. Foto Andrej Isakovic/AFP

De Servische ultranationalistische politicus Vojislav Seselj (63) is woensdag door een VN-tribunaal in Den Haag in hoger beroep, na een eerdere vrijspraak, alsnog veroordeeld tot tien jaar cel wegens misdaden tegen de menselijkheid. Die beging hij tijdens de Balkan-oorlogen die volgden op het uiteenvallen van Joegoslavië in het begin van de jaren negentig. De oprichter van de Servische Radicale Partij en handlanger van de Servische oorlogspresident Slobodan Milosevic bezondigde zich volgens de rechters aan het „aanzetten tot deportatie en vervolging” van niet-Serviërs.

Seselj, die niet aanwezig was bij het vonnis, zal zijn straf niet meer hoeven uitzitten: zijn voorhechtenis duurde al twaalf jaar. Maar het vonnis is wel een gevoelige herziening van de verrassende uitspraak die het Joegoslavië-tribunaal deed in 2016. Toen werd Seselj vrijgesproken van negen aanklachten voor oorlogsmisdaden en betrokkenheid bij de etnische zuivering van Kroaten, moslims en andere niet-Serviërs in Bosnië-Herzegovina, Kroatië en Servië.

Seselj, een voormalig docent politieke wetenschappen en prominent politicus in de jaren negentig, pleitte in haatdragende redevoeringen voor de creatie van een etnisch homogeen ‘Groot-Servië’ en ronselde Servische militieleden voor het front. In 2016 achtte een driekoppige rechtbank van het Joegoslavië-tribunaal de criminele aard van het ‘Groot Servië’-project niet bewezen. Volgens hen ging het in de eerste plaats om een politieke onderneming en stonden de militieleden aan het front onder het commando van hun oversten, niet Seselj. Ook zouden redevoeringen waarin Seselj „rivieren van bloed” voorspelde in Bosnië of beloofde om „de ogen van Kroaten leeg te scheppen met roestige lepels” slechts bedoeld zijn om het moreel van de troepen te sterken.

‘Bijgedragen aan deportatie’

Maar woensdag werd dat oorspronkelijke oordeel herzien door het VN-mechanisme voor Internationale Straftribunalen, dat het overblijvende werk voortzet van het Joegoslavië-tribunaal, dat eind 2017 de deuren sloot. Volgens rechtbankvoorzitter Theodor Meuron had Seselj het „recht op veiligheid geschonden” van niet-Serviërs. Een redevoering die hij hield in het noord-Servische dorp Hrtkovci was volgens de rechtbank een „heldere aansporing tot misdaden” die bijdroeg aan de deportatie van de lokale Kroaten. Door zijn invloed op de menigte „heeft meneer Seselj op substantiële manier bijgedragen” aan het gedrag van de daders, stelde het vonnis.

Na de uitspraak verklaarde Seselj woensdag tegenover persbureau Associated Press: „ik ben trots op alle oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid die men mij toedicht en ik ben bereid hen te herhalen in de nabije toekomst.”

Lees ook: Veroordeeld in Den Haag maar nog altijd held in eigen land

Seselj werd in 2014 vrijgelaten om kankerbehandeling te ondergaan in Servië en keerde vervolgens niet terug naar Den Haag. Wel ging hij opnieuw de politiek in. Als volksvertegenwoordiger en leider van de Servische Radicale Partij leverde hij geregeld donderpreken tegen het „valse tribunaal” dat een „anti-Servische rechtbank en instrument van de Nieuwe Wereldorde” zou zijn. En, verklaarde hij: „we zullen nooit afstand doen van het idee van een Groot-Servië.”

    • Roeland Termote