Adrienne Warren als Tina Turner in Tina

Foto Manuel Harlan

‘Ik wil het echte verhaal en niet de Disney-versie’

Musical De nieuwe miljoenenproductie van Joop van den Ende draait rond Tina Turner, die bij Van den Ende thuis kwam eten. Het script van Frank Ketelaar en Kees Prins werd flink onderhanden genomen. Volgende week is de première in Londen.

Die enorme haardos, die ellenlange benen, dat bijna verwaarloosbare jurkje boven die torenhoge hakken en vooral dat ultraruige geluid – alsof het de echte Tina Turner is, die dezer dagen in het Aldwych Theatre in Londen de hoofdrol in de nieuwe musical Tina staat te spelen. De wereldpremière vindt pas volgende week plaats, maar showbiz-reporter Baz Bamigboye meldde al meteen na de eerste try-out op zijn dagelijkse pagina in de Daily Mail dat dit een show vol „sublieme, adembenemende musicalmomenten” is. En juichend verklaarde hij een hittitel van de voyante vocaliste van toepassing op de hele voorstelling: ‘Simply the best’.

Tina is een nieuwe miljoenenproductie van Stage Entertainment, het theaterbedrijf van Joop van den Ende. Het idee voor een musical over leven en werken van Tina Turner kwam via een omweg op zijn pad. Zeven jaar geleden produceerde Van den Ende in Duitsland een voorstelling over de Duitse rockheld Udo Lindenberg die daar wegens groot succes ruim vijf jaar lang is doorgespeeld. Lindenbergs advocaat bleek goed bevriend te zijn met de Duitse muziekproducer Erwin Bach, huidig echtgenoot van Tina Turner. In hun gesprekken ontstond de gedachte ook aan haar een musical te wijden. Bach benaderde Van den Ende, die er vervolgens in slaagde de inmiddels gepensioneerde zangeres haar zegen te laten geven.

Tina Turner, die 78 jaar geleden als Anna Mae Bullock werd geboren in het onooglijke Nutbush in de Amerikaanse staat Tennessee, woont met Erwin Bach in een villa aan het Meer van Zürich. Ze heeft de Zwitserse nationaliteit. Vooraf was Van den Ende op het hart gedrukt niet te beginnen over de hardhandige wijze waarop ze in de jaren zestig door haar eerste echtgenoot Ike Turner in diens muzikale gareel werd gedwongen. Maar in werkelijkheid was zij het zelf, die al snel het heikele onderwerp ter sprake bracht. „Ik wil het echte verhaal en niet de Disney-versie”, zei ze later ook in interviews.

Adrienne Warren zingt ‘Simply the Best’:

Van den Ende verleende de opdracht voor het schrijven van een musicalscenario aan Frank Ketelaar en Kees Prins, die eerder voor hem Zij gelooft in mij (over André Hazes) en De tweeling (naar Tessa de Loo) hadden geschreven. Ook zij brachten heel wat uren door in de Turner-villa in Zürich. „Drie dagen aan de keukentafel”, aldus Ketelaar, „terwijl zij honderduit vertelde – spannend en stoer en heel inspirerend.”

Blauwe plekken

Het schrijfduo zocht een originele invalshoek. „Het verhaal dat Ike haar geregeld in elkaar roste en dat ze dan vol blauwe plekken op het podium stond, is heel bekend. Het staat in haar autobiografie en er is een film over gemaakt. Het moet natuurlijk ook wel in de musical, maar er was nog een ander, veel minder bekend verhaal dat ons interessant leek.”

De rode draad in hun script werd de periode na de echtscheiding van Ike, in 1978, en de rechtszaak die de zangeres vervolgens voerde om onder de naam Tina Turner te kunnen blijven werken. Daarna braken enige magere jaren aan, tot ze in 1983 een glorieuze comeback als solo-artieste kon maken. „Die tussenliggende jaren zijn grotendeels vergeten”, vertelt Ketelaar. „Maar wij zagen daar een dramatisch verhaal in. Ze heeft in die tijd zelfs op haar knieën in badkamers zitten schrobben om aan de kost te komen. En met die comeback konden we de musical een triomfantelijke finale geven.”

„Het script is klaar”, zei Joop van den Ende in september 2015, toen hij te gast was in Pauw. De onderlinge betrekkingen waren intussen dermate hecht, dat Tina Turner en haar man rond diezelfde tijd de eregasten waren tijdens een privédiner ten huize van de Van den Endes te Blaricum, waarbij de gebroeders Lucas en Arthur Jussen – dankbare beneficianten van studiebeurzen van de VandenEnde Foundation – een pianoconcert verzorgden. En in januari 2016 was Tina Turner degene die Van den Ende een oeuvreprijs uitreikte tijdens het Musical Awards Gala.

Warren met de echte Tina Turner:

Eisenpakket

Maar van een kant-en-klaar musicalscript bleek bij nader inzien geen sprake. Toen eenmaal was besloten de wereldpremière in Londen te laten plaatsvinden, wist de producent een illustere regisseur binnen te halen: Phyllida Lloyd, die niet alleen Abba-musical Mamma Mia! en de daaropvolgende verfilming regisseerde, maar ook producties als de film The Iron Lady (met Meryl Streep als Margaret Thatcher) en de Ring van Wagner bij de English National Opera. Tot haar eisenpakket behoorde echter een revisie van het script. Er moest, vond ze, een extra schrijver worden aangetrokken die – net als Tina Turner – afkomstig was uit een van de zuidelijke staten van Amerika. Alleen iemand met zulke roots zou volgens Phyllida Lloyd de ware aard van de zangeres kunnen benaderen.

Met als gevolg dat het programmaboekje nu melding maakt van een scenario van de Amerikaanse toneelauteur Katori Hall with Frank Ketelaar en Kees Prins. „Op een gegeven moment moet je het loslaten”, zegt Ketelaar. Vorige week zag hij het resultaat tijdens een try-out: „Soms was dat even slikken, maar het script is intussen zo vaak heen weer gegaan dat ik niet eens meer precies kan zeggen wat er nog van ons origineel is overgebleven.”

Tina Turner was vorig najaar prominent aanwezig op de perspresentatie van Tina. Ze oefende een dansje met de Amerikaanse actrice Adrienne Warren die de hoofdrol speelt, en legde uit dat ze met die korte jurkjes nooit had bedoeld sexy te zijn: „Ik wilde alleen maar mijn benen vrij hebben om me te bewegen.” Ook verklaarde ze nadrukkelijk te hebben aangedrongen op een openhartig verhaal. Inclusief het wangedrag van de intussen overleden Ike Turner. „Het zal pijnlijk zijn hem straks op het podium te moeten zien”, zei ze. „Maar ik wéét dat hij wordt gespeeld door een acteur. En hij kan me dus geen kwaad meer doen.”

Tina in het Aldwych Theatre, Londen, première 17/4, kaartverkoop tot half oktober. Inl: tinathemusical.com
    • Henk van Gelder