Recensie

Currentzis laat elke wending precies klinken zoals hij wil

Klassiek

Rebel-dirigent Teodor Currentzis is deze week twee dagen in Nederland. Het resultaat: perfectie, controle en opwinding.

Teodor Currentzis tijdens een optreden in Griekenland vorig jaar. Foto Charis Akriviadis/EPA

Drie dingen moeten vriend en vijand de met prijzen overladen Griekse dirigent Teodor Currentzis nageven: de perfectie die hij bereikt tijdens cd-opnames en live-concerten is onnavolgbaar, de opwinding die hij genereert roept extreme emoties op (schaterlach, ergernis en getroffen-zijn op één avond) en zo zacht als onder Currentzis hoor je een orkest nooit spelen. Currentzis is, kortom, een fenomeen. Een signalement dat hij overigens ook zelf met bronzen bariton en messianistische bravoure omarmt („ik ben de redder van de klassieke muziek”).

Currentzis trok internationaal de aandacht met zijn eigenzinnige en hyperverzorgde interpretaties van Mozarts Da Ponte-opera’s. Met Mozart begint hij deze week ook de twee concerten die hij met zijn eigen orkest uit het Russische Perm, MusicAeterna, geeft in Amsterdam en Utrecht.

Video over Currentzis werkwijze:

In Mozarts Pianoconcert nr. 17 was Alexander Melnikov (pianoforte) woensdagavond de subtiele, poëtische solist. Of de klank van een fortepiano bij een orkest met deze spelintensiteit te verkiezen is, blijft een smaakkwestie. Maar Melnikov toverde met pianissimi (Andante) en ook de wisselwerking met Currentzis en diens geoliede ensemble maakten indruk – bijvoorbeeld door de manier waarop in het zangerige openingsdeel Melnikovs toonladderfiguren zich fluwelig voegden in de hoekige sequensen van het orkest.

Over virtuositeit gesproken: zo snel, flitsend en perfect als hier hoor je Mozarts Ouverture Le Nozze di Figaro (in grotere bezetting en met Melnikov als verrassingselement ín het orkest) niet vaak – met de metersbrede danspassen van Currentzis op zijn klepperende leren laarsjes als bonus.

Het sterke punt van Currentzis: hij weet exact wat hij wil, stort zich compromisloos op het nastreven daarvan en oogst van zijn toegewijde musici elke muzikale microwending precies zoals hem voor oren staat. Het zwakke punt van Currentzis: precies dat. De gedetailleerde perfectie van zijn orkest (waarbij de blazers iets minder imposant zijn) heeft ook iets ongenaakbaars en de veelvoud aan tempocontrasten intrigeert als retorisch middel, maar verstoort ook het gevoel van eenheid. En zo word je heen en weer geslingerd tussen opwinding en reserves, zeker in Beethovens Zevende symfonie. Het Allegretto? Zelden zo intiem gehoord. Slotdeel? Ritmisch messcherp, als een balkan-paard in volle galop, maar fletser dan mogelijk in de weergave het de melodische ontwikkelingen.

Het maakt nu al zeer nieuwsgierig naar de reeks uitvoeringen van Mozarts La Clemenza di Tito die Currentzis volgende maand met MusicAeterna begeleidt bij De Nationale Opera.

Bekijk een fragment uit de productie La Clemenza di Tito, vorige zomer o.l.v. Currentzis te zien in Salzburg.
    • Mischa Spel