Commissie wil massaclaims voor consumenten mogelijk maken

Het dieselschandaal bij Volkswagen is de aanleiding. Om misbruik te voorkomen mogen alleen non-profitinstellingen claims indienen en worden advocatenkantoren uitgesloten.

Foto Consumer affairs Concept

De Europese Commissie stelt woensdag een wet voor die het voor consumenten uit verschillende lidstaten mogelijk maakt om collectief een schadevergoeding te eisen, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf grote groepen consumenten oplicht of benadeelt met illegale handelspraktijken.

Op dit moment is het nog niet in alle lidstaten mogelijk om collectief een claim in te dienen bij de rechter. De EU-regels maken een einde aan de lappendeken aan consumentenwetgeving, die per EU-lidstaat verschilt. Voordat de claim kan worden ingediend, moet een rechter die toetsen. De aanleiding is het dieselschandaal, waarbij autofabrikant Volkswagen jarenlang uitstootcijfers manipuleerde. In het Verenigd Koninkrijk en zes andere lidstaten worden collectieve rechtszaken gevoerd tegen de autoproducent.

Om misbruik te voorkomen bestaat de mogelijkheid voor een collectieve claim uitsluitend voor non-profitorganisaties die consumenten vertegenwoordigen en dus niet voor advocatenkantoren. In de Verenigde Staten ging het hier regelmatig mis: een zogenoemde class action lawsuit bleek in veel gevallen lucratief voor de duurbetaalde advocaten, terwijl er voor de consumenten die zij vertegenwoordigden weinig overbleef.

Individu of handelaar?

Daarnaast wil de Commissie onlinewinkelen transparanter maken met de nieuwe wet. Straks moet het voor consumenten duidelijker worden of de webshop waar ze iets kopen van een handelaar of een individu is. Zo kan een koper beter inschatten of hij onder het consumentenrecht valt, mocht er iets misgaan met de aankoop. Ook moet bij zoekresultaten van zoekmachines nog duidelijker worden aangegeven of er voor de plaatsing is betaald door een adverteerder.

Tot slot moet er een “herroepingsrecht” komen voor gratis diensten, waarbij je als gebruiker betaalt met je persoonlijke data. Sociale media als Facebook zijn voor gebruikers gratis, doordat ze gebruikersdata doorverkopen. Gebruikers die zich bedenken moeten binnen veertien dagen hun data ‘terug’ kunnen krijgen, net zoals spullen die via internet besteld worden mogen worden teruggestuurd.

Meer macht voor consumentenbonden

Momenteel staan consumentenorganisaties vaak machteloos tegen multinationals, omdat zij grensoverschrijdend opereren. Met het gelijktrekken van de consumentenwetgeving hoopt de Europese Commissie de organisaties meer slagkracht te geven. Volgens de Commissie kunnen er zwaardere boetes worden opgelegd als een bedrijf de regels overtreedt - onder Europese regels tot maximaal 4 procent van de jaaromzet van het te straffen bedrijf.

Het wetsvoorstel wordt nu voorgelegd aan het Europees Parlement en de Europese Raad.

    • Sjoerd Klumpenaar