Christen-democraten worstelen met Orbán

Hongarije

De voorzitter van de Europese Volkspartij maant de Hongaarse premier geen ‘rode lijnen’ te overschrijden. Maar zijn fractie is verdeeld.

De taal van Manfred Weber, voorzitter van de christen-democratische EVP-fractie in het Europees Parlement, aan het adres van de Hongaarse premier Viktor Orbán klinkt dreigend. „Viktor Orbán moet de rode lijnen van de EVP en de Europese waarden respecteren. Als hij dat doet, kan hij in het spel blijven. Anders zal hij worden uitgesloten van de EVP”, aldus Weber over Orbán, die met zijn partij Fidesz zondag weer een klinkende verkiezingsoverwinning kon bijschrijven. Weber deed zijn uitspraken tegen persbureau AFP.

Maar wat zijn die rode lijnen van de EVP dan precies? De positie van Fidesz binnen de christen-democratische fractie is al onderwerp van discussie sinds Orbán in 2010 de Hongaarse media muilkorfde. Sindsdien benoemde hij onder meer politieke vrienden in de rechterlijke macht en bewerkte hij het kiesstelsel ten gunste van Fidesz. Toch kwam het Fidesz-lidmaatschap van de EVP nooit serieus in gevaar. Pogingen van NRC om Weber om een toelichting te vragen waren dinsdag niet succesvol.

Ook Esther de Lange, leider van de CDA-delegatie in het Europees Parlement, wil niet reageren. Zij verwijst naar CDA-leider Sybrand Buma. Hij wil in Den Haag van geen uitsluiting van Orbán, die ook in Nederland op bewondering in rechtse kringen kan rekenen, uit de EVP-fractie weten. Buma: „Oost-Europa heeft een andere manier van kijken dan wij. Als wij een opvatting hebben, staat daar een opvatting tegenover. We moeten in gesprek blijven, vind ik. Binnen de EVP wordt geluisterd naar elkaar. Ook door Orbán.”

Anti-Soros-wetgeving

De Hongaarse premier maakt zich ondertussen op voor een nieuwe krachtmeting met de EU. Maandag maakte een woordvoerder van zijn partij bekend dat de zogenoemde anti-Soros-wetgeving snel door het parlement wordt geloodst. George Soros is een Amerikaans-Hongaarse miljardair die liberale ngo’s financiert. De nieuwe wet zou leiden tot 25 procent belasting op buitenlandse donaties voor ngo’s die migratie ondersteunen. Deze ngo’s zouden bovendien een verplichte veiligheidsscreening moeten ondergaan door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Sancties in geval van een negatief resultaat zijn boetes of zelfs een werkverbod.

GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini onderzocht de situatie in Hongarije de voorbije maanden in opdracht van het Europees Parlement. De Europarlementariërs van het CDA steunden dit initiatief, terwijl hun Duitse collega’s in de EVP-fractie tegenstemden of zich van stemming onthielden. Donderdag presenteert Sargentini haar bevindingen in de parlementaire commissie voor burgerlijke vrijheden. Ze wil alvast wel kwijt dat de situatie in Hongarije volgens haar niet beter is dan die in Polen. Tegen dat land is de Europese Commissie een Artikel 7-procedure begonnen die kan leiden tot ontneming van het Poolse stemrecht in de Europese Raad. De kritiek op Polen is onder meer dat regeringspartij PiS, geen lid van de machtige christen-democratische EVP, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in gevaar brengt. Sargentini: „ Ik ben benieuwd of de EVP na de presentatie van mijn rapport net zo kritisch zal zijn over Hongarije als ze over Polen is.”

Met medewerking van Barbara Rijlaarsdam in Den Haag en Roeland Termote in Boedapest.
    • Wilmer Heck