Brieven

Brieven 11/4/2018


Verkiezing Orbán

Andere vorm van vrijheid

Moeten wij de miljoenen Hongaren die afgelopen zondag op de Fidesz-partij van premier Orbán hebben gestemd zien als intolerante nationalisten die hun vaderland willen verdedigen tegen de komst van migranten? Afgaande op de berichtgeving in de media – en NRC vormt hierop geen uitzondering – krijg je de indruk dat in vele Oost-Europese landen de ‘vrijheid’ steeds sterker wordt bedreigd en dat is vanuit westers perspectief ongetwijfeld juist. Wij kennen de begrippen ‘vrijheid’ en ‘democratie’ een universele betekenis toe waaraan ieder volk zich moet houden. In westerse landen is ‘vrijheid’ onlosmakelijk verbonden met de rechten van de individuele burgers. De situatie in Oost-Europa is echter heel anders. Toen Hongaarse opstandelingen in 1956 ‘vrijheid’ eisten, bedoelden ze dat ze het Sovjet-juk van zich af wilden schudden.

Hetzelfde gold voor de Tsjechoslowaakse studenten in 1968, die met de slogan ‘svoboda’ (vrijheid) hetzelfde bedoelden. Het ging de opstandelingen evenwel niet om individuele vrijheden, maar om de vrijheid van hun natie.

Voor hen waren ‘nationalisme’ en ‘liberalisme’ identieke begrippen en dat geldt kennelijk nog steeds voor de meeste Oost-Europeanen.

Rookruimtes

Rechter in rol parlement

Onze nationale tabaksbestrijders (Clean Air Nederland) hebben bij de rechter gepleit voor een verbod op rookruimtes in de horeca en kregen na diverse pogingen hun gelijk. Het Gerechtshof beroept zich daarbij op de door Nederland ondertekende WHO Framework Convention on Tobacco Control. Is het wenselijk dat de rechter de Nederlandse wet toetst aan internationale verdragen? Mij dunkt van niet.

De rechter zet zich daarmee op de stoel van de wetgever en zo is in onze grondwet het landsbestuur niet geregeld.

Het opstellen inclusief wijzigen of aanpassen van wetten behoort tot de bevoegdheden van onze volksvertegenwoordiging. Natuurlijk kan een rechter wijzen op een mogelijke discrepantie tussen de inhoud van een wet en een via een internationaal verdrag aangegane verplichting – en zo de Raad van State op zijn vestje spugen – maar het blijft dan toch aan het parlement om daar iets aan te doen, of niet. Activistisch gedrag van rechters wordt tegenwoordig aangemoedigd vanuit het ideologisch bevlogen actiewezen dat bij de rechter verboden eist. Deze ontwikkeling tast het primaat aan van de democratisch gelegitimeerde besluitvorming door ons parlement.

Correcties/aanvullingen

Handelstekort

In het artikel Vooral Trump-stemmer heeft last van China (7/3, p. E11) stond vermeld dat de Verenigde Staten in 2017 een handelstekort met China hadden van 375 miljard euro. Dit moest 306 miljard euro zijn. Het eerste getal is in dollars.

Anton Philips

In de recensie van Calvinist in Brabant (31/3, p. E13) stond dat Anton Philips de gelijknamige gloeilampenfabriek stichtte. De fabriek werd in 1891 opgericht door vader Frederik en zoon Gerard Philips. Anton trad in 1895 in dienst als verkoper.

    • Klaas Maas
    • Albert Kort