‘Ze kwamen ook nog langs met een doos fruit, best aardig’

De actiegroep We Are Here kraakt sinds Pasen tientallen woningen in de wijk Watergraafsmeer in Amsterdam. Politici eisen maatregelen, maar lang niet alle bewoners vinden het een probleem dat de dolende asielzoekers hier tijdelijk wonen.

Uitgeprocedeerde asielzoekers in een gekraakt pand in de Rudolf Dieselstraat. Foto's Niels Wenstedt / ANP

Twee beveiligers, ingehuurd door woningcorporatie Ymere, houden de wacht aan het begin van de Stephensonstraat in de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer. Op een van de deuren is een afgescheurde sticker te zien van ‘We Are Here’ – de groep asielzoekers zonder papieren die al ruim vijf jaar door de stad trekt en panden kraakt. „Die woning is verhuurd, dus waarom ze die daar opgeplakt hebben weet ik niet”, zegt een medewerker van Ymere die voor de deur staat.

Sinds Pasen is het onrustig in de buurt, toen We Are Here besloot zo’n twintig leegstaande sloopwoningen in de Watergraafsmeer te kraken, verreweg de meeste staan in de Rudolf Dieselstraat.

Media berichtten de afgelopen dagen veelvuldig over de overlast voor de bewoners; de krakers zouden onder meer een huis zijn binnengevallen terwijl de bewoonster onder de douche stond. Volgens We Are Here was dit gedaan door een andere groep krakers waar zijzelf niets mee te maken hebben.

Medewerkers van leegstandbeheerder Camelot – verantwoordelijk voor het uitbaten van de woningen – deden aangifte van bedreiging en intimidatie. PVV-voorman Geert Wilders en premier Mark Rutte uitten hun ongenoegen over de kraakactie.

Op maandag was er discussie over twee woningen op de begane grond van nummer 1 en 3. We Are Here zegt dat zij deze ook hadden gekraakt, maar woningcorporatie Ymere claimde ze terug met de bewering dat er geen sprake was van kraak, er stond immers geen bed of stoel. Ook justitie concludeerde dat de woningen niet gekraakt waren. De asielzoekers mochten de woningen niet meer in. Wel verplichtte justitie Ymere ervoor te zorgen dat de woningen direct in gebruik worden genomen. We Are Here noemt de actie in een verklaring ‘huisvredebreuk’.

De deuren van de twee woningen staan maandagavond nog open – medewerkers van Ymere wachten op straat op de nieuwe bewoners . Binnen staat een kapotte leren fauteuil op een ongeverfde vloer, verder is het leeg. De andere woning heeft een groezelig grijs tapijt, een verroeste radiator en een vervallen tuintje. Na de zomer worden ze allemaal gesloopt en vervangen door nieuwe flats.

We Are Here organiseerde zaterdag een buurtfeest om de bewoners gerust te stellen. Dit verliep volgens de groep en bezoekers in een gemoedelijke sfeer. Een dag later echter vloog een spandoek van de groep bij de gekraakte kerk in de nabijgelegen James Wattstraat in brand, en werd bij een gekraakt pand aan de Rudolf Dieselstraat nog een doek naar beneden gehaald. De extreem-rechtse club ‘Identitair Verzet’ deelde beelden van de acties op Facebook.

Verspreid door de vervallen wijk is het debat over de woningen terug te zien. Op deuren hangen posters met onder andere ‘Waar is onze lieve stad’, of briefjes van bewoners: ‘Please keep away, I pay rent to live here’.

Buurtbewoner Myrthe Dekker vindt het „fijn voor hen dat ze nu onderdak hebben”. De jonge vrouw kwam in 2013 als student wonen aan de Rudolf Dieselstraat en heeft van Ymere te horen gekregen dat ze moet vertrekken vanwege sloop. Ondanks dat ze positief tegenover We Are Here staat was het wel vervelend toen ze vorige week ’s nachts wakker werd van lawaai dat de groep maakte toen ze een woning in hetzelfde blok kraakten, vertelt ze. „Ik wist niet wat ze aan het doen waren, en of het ging om een inbraak of een kraak. Er staat nu heel veel leeg in deze buurt, er wordt veel ingebroken.”

Lees ook: OM: krakers Amsterdam moeten binnen acht weken weg

De 70-jarige Stanley Muntslag komt met een boodschappentas aanlopen een woningblok verderop. „Ik heb de groep verteld dat ik hier woon zodat ze mijn huis niet gaan kraken. Verder vind ik het geen probleem dat ze hier wonen. Ze kwamen ook nog langs met een doos fruit, best aardig.” Muntslag heeft juist kritiek op Ymere: sinds de Surinamer twintig jaar geleden introk, heeft de woningcorporatie volgens hem niets aan het huis gedaan. Hij weigert te vertrekken voor de sloop en heeft een advocaat ingeschakeld.

Op de hoek van de Stephensonstraat en de Rudolf Dieselstraat staat de 35-jarige Bob voor een van de kraakpanden vanwaar de actie in de buurt wordt aangestuurd. Zelf woont hij verderop in de straat in een nieuwbouwwoning, hij wil niet met zijn achternaam in de krant. „Ik heb weinig onrust meegemaakt, behalve op televisie. Ik heb buurtbewoners gesproken en niemand heeft er last van. Het beleid slaat gewoon nergens op. Ze mogen niet blijven, maar je zet ze niet uit. Ze mogen ook niet werken. Wat verwacht je dan?”

Binnen de Amsterdamse gemeenteraad verliep de discussie over de kraakactie de afgelopen week zoals verwacht. VVD, CDA en Forum voor Democratie wilden dat de politie ingrijpt en de asielzoekers uit de huizen zet. GroenLinks, sinds een paar weken de grootste partij in de stad, wil juist dat de gemeente opvang gaat verzorgen voor We Are Here.

Tot onvrede van Ymere concludeerde het Openbaar Ministerie zondag dat een spoedontruiming niet nodig is: er is geen sprake van ernstige verstoring van de openbare orde. De krakers krijgen acht weken om te vertrekken.

Verderop aan de Stephensonstraat hangt de 35-jarige buurtbewoner Jeffrey de Groot uit zijn raam: hij heeft net een sigaretje gerookt. Het wordt langzaam donker, aan het begin van de straat staan nog altijd de beveiligers van Ymere. In de woning onder hem heeft We Are Here ook een poster opgehangen, maar hij weet niet of er nou krakers zitten. Dat heeft hij liever niet. „Ze zullen uiteindelijk wel een plekje moeten hebben om te slapen. Maar ik hoorde ook dat ze het huis in waren gegaan van iemand die aan het douchen was, dus als ze hier eenmaal zitten weet je niet wat ze zullen uitspoken.”

    • Christiaan Paauwe