Korte film als opstap naar Hollywood

Achtergrond Korte films hadden de reputatie vooral een vingeroefening te zijn. Dat lijkt nu niet meer het geval. Doordat ze online worden gezet, leiden ze soms direct tot aandacht van de internationale film- en reclame-industrie.

‘A Single Life’, de met een Oscar genomineerde korte animatiefilm van Job, Joris & Marieke.

Niet alleen vertoont het International Short Film Festival de komende vijf dagen 429 korte films, het festival in Nijmegen besteedt dit jaar ook ruim aandacht aan hoe je een korte film succesvol online distribueert. Want jonge filmmakers breken tegenwoordig door via Vimeo.

Korte films hadden vroeger de reputatie vooral een vingeroefening te zijn voor de eerste speelfilm. Pas met een speelfilm konden makers internationaal doorbreken. Dat lijkt nu niet meer het geval. Doordat korte films nu meestal ook online worden gezet, leiden ze soms direct tot aandacht van de internationale film- en reclame-industrie.

In 2009 werd het nog nationaal nieuws dat natuurkundestudent Tim Smit na het plaatsen van een kort filmpje op YouTube gecontracteerd werd door Amerikaanse producenten en agents. Smit wilde wat visueel effectwerk kunnen tonen tijdens een workshop voor beginnende makers in Nijmegen, maar eindigde met een contract voor een speelfilm. Vandaag de dag lijkt het schering en inslag dat korte films leiden tot internationale contracten. De 28-jarige Nederlandse filmmaker Mees Peijnenburg mocht onlangs nog een Amerikaanse videoclip en reclame opnemen na het plaatsen van zijn afstudeerfilm op websites als Dazed en Vimeo.

A Hole In My Heart - (Un Creux Dans Mon Coeur) from Mees Peijnenburg on Vimeo.

Van oudsher zijn korte films een goede manier om filmtalent vroeg te spotten, vertelt Kirsten Ruber, directeur van Go Short, dat vandaag voor de tiende maal van start gaat. „Door het ontbreken van commerciële belangen bij een korte film durven en mogen makers risico’s nemen die ze bij een speelfilm nooit zouden overwegen. Dat levert soms mislukkingen op, maar ook unieke en bijzondere experimenten.” In het verleden verdwenen de meeste kort films na een korte doortocht langs festivals snel in de vergetelheid, ongeacht hoe goed of slecht ze waren. Op televisie en in de bioscoop worden ze zelden vertoond. Maar dat is nu niet meer nodig om aandacht te trekken.

Gebeld door House of Cards

Online platforms als Vimeo, Film Shortage en Short of The Week, die zich specialiseren in korte films, worden gretig bezocht door reclamemakers, filmmakers en ontwerpers, vertelt Job Roggeveen van studio Job, Joris & Marieke. Hun studio sleepte in 2015 een Oscarnominatie binnen met de korte film A Single Life over een vrouw die via een platenspeler haar leven voor- en achteruit kan spoelen. Roggeveen: „Als je je werk op zo’n platform plaatst, komt het heel gericht bij interessante mensen terecht.”

Een berucht voorbeeld is de onbekende cameraman Drew Geraci die in 2012 gebeld werd door een House of Cards-producent. Regisseur David Fincher had op Vimeo zijn timelapses gezien en was geïnteresseerd in een samenwerking. Niet veel later mocht Geraci de openingcredits van de serie filmen.

Het online zetten van je korte film kan behalve financiers en opdrachtgevers ook veel nieuw publiek opleveren. Dat lijkt vaak nog de voornaamste reden voor kortefilmmakers om hun werk gratis te uploaden.

Vimeo speelde een belangrijke rol, zeker aan het begin van hun carrière vertelt Roggeveen. „Toen we begonnen met onze studio wilden we graag vrij werk maken, maar hadden we nog weinig geluk bij fondsen. De aandacht die we online kregen voor werk dat we maakten met minibudgetten, motiveerde ons om verder te gaan.” Hun film Mute, die het online enorm goed deed, meer dan 370.000 kijkers, betekende zelfs echt een kantelpunt. „We lieten zien dat we een absurd idee goed konden uitleggen.” Hun volgende film – gemaakt met steun van het Filmfonds – haalde een Oscarnominatie binnen.

A Single Life from Job, Joris & Marieke on Vimeo.

Opvallend veel makers verkiezen tegenwoordig platforms die zich richten op korte kwaliteitsfilms boven YouTube of Facebook om hun werk te vertonen. Vimeo heeft minder bezoekers dan zijn meer commerciële equivalenten – exacte aantallen willen ze niet vrijgeven – maar dat compenseren ze ruimschoots door het type bezoeker, vertelt Mees Peijnenburg. „Als je door Facebook scrolt en je ziet een filmpje van achttien minuten zul je dat meestal niet bekijken omdat je er geen tijd voor hebt. Naar een platform als Vimeo of Short of The Week surfen mensen echt om films te bekijken.” De vaak opvallend constructieve commentaren die mensen op dit soort platforms achterlaten, zijn ook een verademing in vergelijking met het open riool waarop de commentaarsectie van YouTube soms lijkt.

Opvallen tussen de miljoenen andere filmmakers die hun werk uploaden is natuurlijk geen evidentie. In Nijmegen zal Vimeo-curator Meghan Oretsky daarom vrijdag specifiek ingaan op hoe je op Vimeo ‘Staff Pick’ kunt worden. Iedere dag selecteren vijf curatoren bij Vimeo handmatig een aantal opmerkelijke filmpjes voor hun homepage. Daartussen terechtkomen wordt op sommige websites al beschreven als een enkeltje richting Hollywood. Behalve dat iedereen die Vimeo opent de filmpjes ziet, zijn zo’n 815.000 mensen geabonneerd op deze selectie. De carrière van verschillende makers nam een enorme vlucht nadat ze met hun korte film op de homepage waren beland. Zowel Job, Joris & Marieke, Peijnenburg als Geraci werden een of meerdere malen ‘staff pick’.

Zullen online platforms kortefilm- etalagefestivals als Go Short overbodig maken? Absoluut niet, denk directeur Ruber. „Zowel makers als het publiek zullen het altijd fijn vinden als er direct contact is, en dat kan alleen op filmfestivals.” Ze gelooft wel dat filmfestivals mede door online ontwikkelingen beter moeten nadenken over de rol van internet en media voor korte films. Ook Peijnenburg gelooft stellig dat festivals blijven bestaan naast online toonplekken. Geselecteerd worden voor een filmfestival zoals Cannes is nog steeds prestigieuzer dan ‘staff pick’ zijn en „er zijn nu eenmaal vele wegen naar Rome”.

International Short Film Festival Nijmegen. 11 t/m 15 april. Inl: goshort.nl
    • Sabeth Snijders