opinie

    • Arjen Fortuin

Lubach begint boycot van Facebook

Zap Na DWDD gaat Lubach nu ook al met zomerstop. Hij gebruikt wederom zijn tv-macht voor activisme.

Zondag met Lubach. VPRO

Een week na De Wereld Draait Door gaat Zondag met Lubach in zomerstand, waarmee het tv-seizoen nog korter dreigt te worden dan het voetbalseizoen. Of krijgen we in juni een WK televisie waar niemand mij iets over heeft verteld?

Lubach greep zijn laatste avond aan voor een aanval op Facebook, volgens hem „het grootste spionageproject in de geschiedenis van de mensheid”. Niemand vertrouwt het bedrijf nog, maar wie durft zijn account te verwijderen? Als eerste? „Ik vergelijk het altijd met kikkers in een pan water op het vuur”, analogeerde Lubach. „Die zitten óók niet op Facebook.”

Dus kondigde Lubach het Facebookevent ‘byebyefacebook’ aan. Hij wil dat zo veel mogelijk mensen woensdag om acht uur Facebook verlaten – hij zal als eerste de knop omzetten. Zondag met Lubach heeft 350.000 volgers, meldde de VPRO na de uitzending. Andere programma’s van de omroep blijven voorlopig wel op Facebook.

De boycotoproep is het slotstuk van een jaar waarin Lubach zich nadrukkelijk positioneerde in een reeks kwesties, met zijn wellicht beslissende bemoeienis met het wiv-referendum als hoogtepunt. Maatschappelijke en hondenshowgerelateerde zaken werden belicht in lange items, waarin vaak een eigen agenda werd gevolgd. Redacteuren als Tex de Wit en Steye van Dam kwamen minder in beeld.

Het programma denkt steeds groter: waar twee jaar geleden nog het maaltijdverzendbedrijf Hello Fresh op de korrel werd genomen, opent Lubach nu dus de aanval op Facebook. Al past hier een nuancering en een geruststelling aan Mark Zuckerberg: Hello Fresh heeft het gewoon overleefd.

Opmerkelijk was dat tijdens Zondag met Lubach een kenner in Nieuwsuur, onwetend van wat er op het derde net werd bekokstoofd, voorspelde dat het niet van ‘een exodus’ op Facebook zou komen. Mensen zouden hooguit stilletjes minder gegevens gaan delen. De toegepaste satire van Lubach is van een andere orde dan zulke beschouwingen. Het programma is vanaf het begin interactief geweest. Dat is het verschil met het werk van grote voorgangers als Van Kooten en De Bie, die kijkers voorzagen van ideeën, maar zelden van adviezen.

Het engagement van de redactie mag #zml tot een politieke kracht hebben gemaakt, humor blijft de motor. Zie de hierboven al aangehaalde superieure kikkergrap uit de uitzending van zondag, waaruit maar weer eens blijkt hoe hoog Lubach de nonsens in het vaandel draagt.

Seth Gaaikema

Verwant is de schaamteloze wijze waarop de onder serieuze humormakers lang verguisde woordspeling uit de verstofte nalatenschap van Seth Gaaikema is gered. Zo ging het zondag in een item over hoe wizards van de Avatar-beweging werkzaam zijn in diverse gemeenten, plotseling over hoe zo iemand die voor de gemeente Oss werkt, de telefoon zou aannemen. Inderdaad: u spreekt met…

Eerder liep een item over de omstreden verhuizing van een marinierskazerne naar Vlissingen uit op Zeeuwtje pesten, met als klap op de vuurpijl de even flauwe als geweldige verzekering dat een mens daar „nog niet dood gevonden wilde worden” en dat zoiets voor een soldaat toch van belang was.

Dat gaan we missen. Het programma met Margriet van der Linden, dat over een maand DWDD gaat vervangen, wordt gemaakt door hetzelfde productiebedrijf als Zondag met Lubach. Als zij ervoor zorgen dat Van der Linden dagelijks één heel erg flauwe grap krijgt ingefluisterd, dan komen we de zomer wel door, zonder Lubach en zonder Facebook.

    • Arjen Fortuin