In de bouwkeet wordt niet te hard gejuicht

Hoogconjunctuur Nieuwe klussen genoeg, maar sommige bouwers kunnen die groei amper aan, door stijgende prijzen en personeelsgebrek.

Sommige bouwbedrijven worden na de crisis „overvallen” door nieuwe complicaties zoals personeelsschaarste. Foto Laurens van Putten/Novum

Van Zeeland tot Friesland, overal willen ze heipalen. Palen zijn schaars en wachttijden lang, beamen ze bij Dam Beton in Akkrum en Pit Beton in Kamperland. Iedereen wil bouwen, bouwen, bouwen.

De cijfers wijzen in alles op hoogconjuctuur in de bouw. Het aantal faillissementen in de bouw is „historisch laag”, laat Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) weten. „De winstgevendheid van bouwbedrijven is sterk verbeterd, de productiviteit is gestegen.” Lag de winstmarge in de sector een paar jaar terug nog op nul procent of daaronder, nu is die al gemiddeld 3 procent van de omzet. „Er is meer werk, voor hogere tarieven.” Kortom, het gaat heel goed.

Maar goed kan ook té goed zijn. Sommige bouwbedrijven kunnen de hevige groei niet bijbenen. Branchevereniging voor bouwers en ontwikkelaars NVB vreest dat bouwbedrijven in de problemen raken door gebrek aan personeel, hogere salarissen en gestegen kosten voor bouwmaterialen. Deze bouwers namen een paar jaar geleden een project aan voor een lage prijs, maar zien inmiddels alle winst opgaan aan snel stijgende bouwkosten. Ze kunnen geen personeel vinden of moeten lang wachten op materialen. En alles wordt duurder. Vakblad Cobouw stelde recent vast dat 60 procent van de zzp’ers in de bouw per 1 januari de tarieven omhoog heeft gedaan. Vorige week ging ondanks de hoogconjunctuur een grote bouwer in Brabant failliet – volgens de eigenaren door oplopende kosten.

De bouw is kampioen zwartwerk. Lees ook: De meeste schimmige constructies vind je in de bouw

Goede planning

De positieve cijfers van de EIB verhullen de problemen, zegt Coen van Rooyen van NVB dan ook. „Veel bouwbedrijven hebben een ontwikkel- en een bouwtak. Die ontwikkeltak draait nu wel, maar de bouwtak soms helemaal niet. Dat zie je niet in de cijfers, maar dat is wel zo.”

Taco van Hoek van de EIB beaamt dat sommige bouwbedrijven na de crisis „overvallen” worden door nieuwe complicaties zoals personeelsschaarste. „De uitdagingen zitten ’m niet aan de afzetkant. Vraag is er wel. Het komt nu aan op goede planning, het juiste personeel vinden en risico’s goed inprijzen.” Maar de problemen zullen vanzelf minder worden, denkt hij. „Het moet er een beetje uitlopen. Nieuw werk kan ook weer tegen een hogere prijs worden aangenomen.”

Dat de bouw last heeft van personeelsschaarste ziet Rob van Gijzel, voorzitter van het Betonhuis, de koepel van betonbrancheverenigingen, ook. Daardoor ziet hij juist iets geks: heilpaalfabrikanten met grote stapels heipalen op voorraad, die maar liggen te wachten omdat de afnemers geen personeel kunnen vinden. Van Gijzel ziet ook dat de prijzen voor bouwmaterialen „iets” stijgen, „al is het niveau nog steeds lager dan voor de crisis.”

Maar hij wijst vooral naar de bouwers zelf. „Ze kunnen wel mopperen over toeleveranciers die te langzaam en te duur zijn, maar zelf zouden ze iets moeten doen aan hun faalkosten en inefficiënte manier van werken. Dat zou hen een hoop geld schelen.”

Het UWV voorspelde vorig jaar al dat werkgevers in de bouw moeite zouden krijgen met het vinden van personeel. Lees ook: Gezocht: bouwvakkers en verplegers